Hoe praat je met je kind over seksualiteit en relaties?

FRIESLAND - De Week van de Lentekriebels vindt dit jaar van 31 maart tot en met 4 april plaats. Scholen die meedoen aan de week geven lessen over weerbaarheid, relaties en seksualiteit. Kinderen komen mogelijk met vragen thuis. Hoe pak je als ouders of verzorgers die gesprekken aan? Hierover spraken we met Lindy Feddema en Nynke Koster, beiden werkzaam bij GGD Fryslân.

Lindy Feddema is adviseur gezondheidsbevordering en contactpersoon voor de Week van de Lentekriebels bij GGD Fryslân. Nynke Koster is pedagoog bij het Opvoedpunt Leeuwarden en gespecialiseerd in relaties en seksualiteit. Beide deskundigen vinden de week nuttig. “De projectweek helpt vooral scholen om op een leuke en effectieve manier aandacht te geven aan dit thema,’’ legt Feddema uit. Koster voegt toe: “Het is heel erg belangrijk dat dit bespreekbaar wordt gemaakt. Mensen denken heel vaak dat relaties en seksualiteit pas beginnen in de puberteit. Dat is niet waar, dat gebeurt veel eerder.” De Week van de Lentekriebels gaat niet alleen over seksualiteit maar ook over zelfbeeld, het aangeven van wensen, grenzen en weerbaarheid online. “Het helpt enorm als kinderen les krijgen over deze thema’s, omdat dit bijdraagt aan een gezonde en veilige ontwikkeling.” Scholen kunnen zelf kiezen welk erkend lesprogramma ze gebruiken in de klas.

Zorgen van ouders

Ondanks het belang van deze lessen maken sommige ouders zich toch zorgen over de Week van de Lentekriebels. Dit komt onder andere doordat de week vorig jaar negatief onder de aandacht werd gebracht in de media. Feddema en Koster begrijpen dat de week soms voor ophef kan zorgen bij ouders: “De onrust ontstaat vaak als ouders niet goed geïnformeerd en betrokken worden. Wat bij hen gebeurt wanneer het woordje ‘seksualiteit’ valt, is dat ze dat heel spannend vinden en denken dat het alleen draait om seks. Maar bij relationele en seksuele vorming komen veel andere thema’s aan bod en de lessen worden afgestemd op de leeftijdsgroep en wat behandeld wordt op school sluit aan bij de ontwikkeling van het kind.” Koster benadrukt ook dat het een taak is van de school om ouders te betrekken bij de Week van de Lentekriebels: “Informeer hen goed over wat je precies gaat doen en luister naar eventuele zorgen die ze hebben. Je neemt veel zorgen weg als je uit kan leggen wat er wordt besproken in de klas.”

Omgaan met vragen

Als je kinderen met vragen thuiskomen over seksualiteit en relaties, is het volgens Koster goed om rustig te reageren: “Blijf nieuwsgierig, maak het gesprek niet te zwaar en vertel geen leugens. Stel je voor je kind vraagt: ‘Waar komen baby’s vandaan?’ Dan zeggen sommige ouders dat de baby door de ooievaar is gebracht. Je kan beter de waarheid vertellen en dit aanpassen aan de ontwikkeling van je kind. Zeg bijvoorbeeld dat een baby uit de buik van hun moeder komt. Het is ook belangrijk om goed te kijken naar je kind, vaak geven ze verbaal of non-verbaal wel aan of ze tevreden zijn met het antwoord.” Als je als ouder toch schrikt van een vraag, kan je daar later ook op terugkomen. “Dan gun jij jezelf eerst even een beetje de tijd. Kom er wel echt op terug, dat maakt je als ouders betrouwbaar,’’ zegt Koster. “Ouders en verzorgers hebben een belangrijke rol in de relationele en seksuele opvoeding van hun kinderen. Zij geven hun kinderen belangrijke normen en waarden mee, zoals liefde, respect en eigenwaarde,’’ vindt Feddema. “Juist door op vragen te reageren en open dat gesprek aan te gaan, weten kinderen ook dat ze met vragen terecht kunnen bij hun ouders.”

Ouders met opvoedvragen over seksualiteit en relaties kunnen gratis pedagogen van GGD Fryslân bellen (088 22 99 222) of informatie vinden op www.seksueleopvoeding.info.