De onzichtbare markering op mijn jas

Vorig jaar mocht ik tijdens de dodenherdenking op 4 mei een krans leggen bij het homomonument in Amsterdam. Ik herinner mij bijna elke stap met de krans, de stilte in Amsterdam, de verhalen van onder andere Job Cohen. Het meest herinner ik mij echter iets wat er eigenlijk niet was. Een roze driehoek op een jas.

In nazi-Duitsland werden in totaal 50.000 mannen veroordeeld omdat ze homoseksueel waren. Het waren zij die hun seksuele geaardheid niet wilden ‘afzweren’, die in een concentratiekamp terecht kwamen. Dat zouden zo’n 5.000 tot 15.000 mannen zijn geweest. Daar, in Auschwitz, in Sobibor, in Theresienstadt, werden zij gemarkeerd met een roze driehoek. 60% van hen keerden nooit meer terug.

Natuurlijk weet ik dat andere mensen, de Joden, de Roma’s en Sinti’s, ook geleden hebben. Waarschijnlijk veel meer als dat relatief kleine groepje homo-mannen. Sterker nog, van de meer dan honderdduizend gedeporteerde Nederlandse mensen was er geen eentje die de roze driehoek opgespeld kreeg. Ongetwijfeld zullen er Nederlandse gevangenen zijn die homo- of biseksueel waren, maar in Nederland werd er amper jacht gemaakt op LHBT'ers.

Toch stond ik daar in Amsterdam, bij het homomonument, met een krans. Ik dacht aan alle slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en daarna, maar meer dan ooit dacht ik ook aan alle lesbische, homoseksuele, transgender, biseksuele mensen in deze wereld. Zij worden nog steeds in kampen opgesloten of verplicht hun eigen identiteit af te zweren. Niet alleen in Rusland, niet alleen in Islamitische landen, niet alleen ver weg. In Nederland zijn ook jongeren die door hun ouders naar christelijke ‘genezingsdiensten’ moeten omdat ze anders zijn. In Nederland worden er ook LHBT’ers in elkaar gemept. In Nederland sluiten mensen zichzelf ook op omdat ze niet zichzelf durven zijn en gepest worden op school of op het werk. Het is dan niet de overheid die ze een roze driehoek op spelt, maar zij voelen die markering nog elke dag op hun jasje.

Als ik soms het nieuws bekijk dan schrik ik. Op 4 mei doen we allemaal net of we de tijd van blauwwit gestreepte overalls, gele Davidsterren en roze driehoeken allang achter ons gelaten hebben. We herdenken ons verleden en vergeten even in welke tijd we leven. Is het niet tijd dat we tijdens die twee minuten, eventjes ook naar onszelf kijken. Dat we in gedachten even denken aan allen die slachtoffer zijn van antisemitisme, racisme, xenofobie en homo- en transfobie. Denk deze 4 mei aan hen die de afgelopen 75 jaar in vrijheid een onzichtbare markering dragen.