‘Zelfredzaamheid is een groot goed, maar het is ook fijn als er iemand is die met je meekijkt’

DRACHTEN - Sinds 1 juli is Nynke Uilkema de nieuwe sociale ombudsvrouw van de gemeente Smallingerland. Ze biedt een luisterend oor aan inwoners die vastlopen bij de gemeente en helpt hen om weer verder te komen.

Toen Nynke door Irma van Beek, de vorige sociale ombudsvrouw van Smallingerland, getipt werd dat ze een opvolger voor haar zochten, besloot ze te solliciteren: “Ik heb na mijn rechtenstudie bij gemeenten gewerkt in verschillende rollen, maar altijd speelt de menselijke kant een grote rol in mijn werk. Het voeren van gesprekken, kijken of ik iemand kan helpen, of we samen ergens kunnen komen, dat vind ik interessant.”

Dat ze uiteindelijk werd gekozen als nieuwe sociale ombudsvrouw voor de gemeente Smallingerland ziet ze als een eer, zeker omdat ze uit deze regio komt: “Ik ben opgegroeid in Boelenslaan en ging in Drachten naar de middelbare school. Het is heel bijzonder om weer terug te zijn. Ik voel mij hier echt op mijn plek, ook omdat ik Friestalig ben opgevoed. Het is echt een beetje als thuiskomen.” Ze is heel blij dat ze haar hebben gekozen voor deze rol, waar ze officieel sinds 1 juli 2026 mee is gestart: “Ik heb een hele goede start gehad, omdat ik echt de tijd heb gekregen om samen met Irma op te werken. Zo konden we in alle rust alle dossiers overdragen en ben ik wegwijs gemaakt in de gemeente.”

Nynke is op dit moment nog druk bezig om kennis te maken met de medewerkers en organisaties van de gemeente: “Ik probeer een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van wat hier allemaal mogelijk is. Op die manier weet je beter waar we terecht kunnen als iemand mijn hulp inroept,” legt ze uit. Als sociale ombudsvrouw is Nynke een onafhankelijk en onpartijdig aanspreekpunt voor mensen die voor hun gevoel vastlopen bij de gemeente, of bij de daaraan gekoppelde organisaties zoals Carins of M.O.S.: “Als je in Smallingerland woont, kun je mij kosteloos mailen of bellen wanneer het contact met hen niet lekker loopt. Bijvoorbeeld omdat je het gevoel hebt dat je niet goed wordt begrepen door de Wmo-consulent, jouw specifieke situatie niet goed staat weergegeven in een online formulier of als de bureaucratische stappen om iets voor elkaar te krijgen te moeilijk zijn.”

Een luisterend oor

Vaak biedt Nynke in eerste instantie een luisterend oor: “Ik luister goed naar wat er aan de hand is. Wat is nou precies de kern van de vraag?” Daarna kijkt ze naar hoe iemand het beste geholpen kan worden: “Soms verwijs ik mensen naar de juiste instanties. In Smallingerland zijn namelijk heel veel mooie initiatieven om mensen te helpen.” Als voorbeeld noemt ze het Financieel Plein voor mensen met geldzorgen en de Wegwijzers voor als je vragen hebt op het gebied van gezondheid, welzijn en leefstijl: “Als je je in een vervelende situatie bevindt en je hebt veel zorgen, dan is het lastig om het overzicht te bewaren. Je weet dan soms helemaal niet meer waar je terecht kunt met je zorgen. Bij dat soort vragen loop ik dan een klein stukje mee, ik heb je als het ware op weg geholpen.”

Soms gaat Nynke mee met een gesprek of legt ze uit wat je kan doen als je het niet eens bent met een beslissing van de gemeente. De sociaal ombudsvrouw is geen belangenbehartiger die helpt bij het indienen van een aanvraag: “Dat is nadrukkelijk niet mijn rol, voor dat soort zaken verwijs ik je naar organisaties die dat heel goed kunnen. Onafhankelijke cliëntondersteuners hebben hierin een belangrijke taak.” 

Wel kan Nynke kijken of de gemeente de juiste stappen heeft gezet om iemand te helpen: “Met jouw toestemming kan ik bijvoorbeeld onderzoeken of de gemeente zorgvuldig genoeg is geweest in jouw situatie.” Ze merkt dat mensen die haar hulp inschakelen soms weinig vertrouwen hebben in de overheid: “Dat snap ik ook wel, met alles wat in de media is geweest over de toeslagenaffaire en rondom de gaswinning in Groningen. Sommigen vragen zich af of de medewerkers bij de gemeente wel echt doen wat ze hebben gezegd, dat kan ik dan nagaan.” Ook komt het voor dat mensen een ‘nee’ van de gemeente krijgen en bij Nynke aankloppen in de hoop om alsnog een ‘ja’ te krijgen: “Dan kan het helpen om duidelijkheid te geven over de (on)mogelijkheden.”

Problemen herkennen

Als Nynke merkt dat er meer mensen bij haar aankloppen voor hetzelfde probleem, kan ze dit ook bespreekbaar maken bij de gemeenteraad: “Ik kan dan een signaal afgeven dat er knelpunten zijn waar meer aandacht voor moet komen. Een goed voorbeeld dat al in beeld is bij de raad en waarvoor mijn voorganger zich ook al heeft hardgemaakt, is de ingewikkelde overgang van de Jeugdwet naar de Wmo.”

Even meekijken

“Er ligt veel focus op zelfredzaamheid en dingen op eigen kracht kunnen doen,” zegt Nynke. “Dat omarm ik van harte, want iedereen wil natuurlijk tot op hoge leeftijd zijn autonomie bewaren. Maar we moeten ook onthouden dat er altijd omstandigheden kunnen zijn waardoor het allemaal niet meer zelf lukt. Dan is het fijn dat er iemand is die even met je meekijkt. We hebben elkaar nodig en verbinding zoeken met elkaar blijft in mijn ogen essentieel.” 

In haar eerste maanden merkte ze dat de gemeente dit ook echt belangrijk vindt: “Ze geloven écht in het belang van de sociale ombudsvrouw. Ze zijn welwillend om samen te werken en te zoeken naar oplossingen of mogelijkheden als mensen bij mij aankloppen voor hulp. Nogmaals, ik heb een onafhankelijke rol, maar het is fijn om te weten dat zij het ook belangrijk vinden dat er iemand is die op deze manier voor de burgers klaarstaat.”

Op werkdagen is Nynke telefonisch bereikbaar op 06 50 02 83 42 en via sociaalombudsvrouw@smallingerland.nl.