Column Desirée van Dijk-Attema: Herinneringen
ColumnDe afgelopen jaren heb ik afscheid genomen van veel mensen. Ouders, schoonouders en anderen die tot onze naasten behoorden. Eerst was het vaak een bevrijding van zorg en zorgen en daarna kwam het gemis.
Het is niet alleen de rouw om iemand die er niet meer is, maar ook omgaan met een situatie die voor altijd anders is. Geen verjaardagen, moederdag of vaderdag meer en niet meer bedenken hoe je aan iedereen voldoende aandacht kunt geven met feestdagen. En dat is soms een bevrijding, maar ook vaak een gemis.
De fase van rouw ben ik wel voorbij en ik merk dat ik op dit moment vooral behoefte heb aan het ophalen van herinneringen. De minder leuke, maar vooral de leuke. Alsof iemand naast je zit en meeluistert over wat je over hem of haar te vertellen hebt. Bij mij brengen gelukkige herinneringen rust. En ik weet heus dat ons geheugen niet altijd even betrouwbaar is. Ons brein vervormt herinneringen, verwijdert ze, en is zelfs in staat om valse herinneringen voort te brengen.
Het bijzondere is, dat ik me uit mijn vroege kindertijd, eigenlijk heel weinig kan herinneren. Wetenschappers hebben ontdekt dat de vorming van nieuwe hersencellen wel de leercapaciteit verhoogt, maar ook oude herinneringen weg veegt.
Ik herinner me niet meer mijn eerste schooldag, of wie er bij mij in de klas zaten. Maar als ik mijn “poesiealbum” erbij pak dan komen er wel weer gezichten boven.
Ook is ontdekt dat herinneringen vervormbaar zijn. Je slaat dan herinneringen opnieuw op. Het verleden kun je niet veranderen, maar de herinneringen dus wel. En misschien is het dat wel waarom herinneringen vaak nu zo goed en dierbaar voelen, vooral als ze tastbaar zijn. Foto’s helpen daarbij, maar ook spulletjes die me herinneren aan iemand die er niet meer is.
En natuurlijk zitten er in mijn geheugen niet alleen maar fijne herinneringen. Ik herinner me beslissingen en gebeurtenissen uit het verleden die helemaal niet goed waren. Maar in de loop van mijn leven heb ik veel oud zeer opgeruimd. Gedane zaken kunnen niet worden teruggedraaid, maar de tijd helpt soms wel om ze anders te zien.
