Evert Jubbega geeft vorm aan replica van Beatrix’ wieg voor jubileum Nationaal Vlechtmuseum

NOORDWOLDE - Hoe krijg ik dat nou voor elkaar? Dat was het eerste wat Evert Jubbega dacht toen Iwan van Nieuwenhoven, directeur van het Nationaal Vlechtmuseum in Noordwolde, hem vroeg een replica te maken van de wieg van prinses Beatrix. Ter ere van het vijfentwintigjarig bestaan van het museum werkt de voormalige rietvlechter nu elke woensdagmiddag aan de wieg, met slechts één foto als uitgangspunt.

Het idee voor de replica ontstond enkele jaren geleden, tijdens de ontwikkeling van een audiotour voor het Vlechtmuseum. Jeltje van Nieuwenhoven, de eerste vrouwelijke Tweede Kamervoorzitter van Nederland, afkomstig uit Noordwolde en de dochter van een stoelenmaker, sprak die in. “Zij vertelt dat de originele wieg hier in het dorp is gemaakt, maar ook dat die er niet meer is,” zegt de directeur. “Daarna zegt ze: gelukkig hebben we de foto’s nog. Op dat moment stopt het fragment, maar wij hadden toen al het idee om ooit een replica te maken. We hebben haar daarom ook laten inspreken dat die replica er is. Dat stukje kunnen we altijd nog toevoegen aan de audiotour.”

Een dergelijk project kost niet alleen tijd, maar ook geld. “Voor onze dagelijkse werkzaamheden hebben we een vaste begroting, maar voor zo’n bijzonder project moeten we extra middelen zoeken, bijvoorbeeld via subsidies,” legt Van Nieuwenhoven uit. Dankzij een schenking van mensen uit het dorp was dat echter niet meer nodig. “Voor een feestje hadden ze een envelop met inhoud gevraagd, die ze aan het museum hebben geschonken. Ze vroegen of we er een speciale bestemming voor hadden, want dat is natuurlijk leuker dan dat het verdwijnt in een grote pot. Toen dacht ik: dit is hét moment om de replica van de wieg te laten maken.”

Koninklijke opdracht

De originele wieg werd aan het eind van de jaren dertig ontworpen door Jan Koerts, destijds directeur van de Rijksrietvlechtschool. “Vanuit het Haagse ziekenhuis HMC Bronovo, waar de koninklijke familie zorg ontvangt, werd gevraagd of het Koninklijk Huis prijs zou stellen op een rotan wieg. Toen daar positief op werd gereageerd, is de opdracht in Noordwolde terechtgekomen,” weet Van Nieuwenhoven. “Hier stond de eerste en enige Rijksrietvlechtschool van Nederland.”

Foto: RondOm Vandaag

In 1938 werd de wieg op Paleis Soestdijk aangeboden aan prinses Juliana en prins Bernhard. Wie hem precies heeft gemaakt, is niet bekend. “In kranten uit die tijd wordt beweerd dat de wieg door zusters zou zijn gevlochten, maar dat is onmogelijk. Als je ziet hoeveel vakmanschap erbij komt kijken, kan dat gewoon niet. Zij hebben zich waarschijnlijk beziggehouden met de bekleding van de wieg,” zegt Van Nieuwenhoven. Voor de replica klopte hij aan bij Noordwoldiger Evert Jubbega. “Evert is de enige in de omgeving die dit nog kan én het aandurft om aan deze uitdaging te beginnen.”

In de winkel waren geen geraniums te bekennen, dus toen ben ik maar weer aan de slag gegaan

Evert was decennialang rietvlechter van beroep en leerde het vak zowel op school als van zijn vader. “Mijn vader had samen met zijn broers een eigen bedrijf, dus dan weet je wel hoe het gaat,” blikt hij terug. Hoewel Evert inmiddels met pensioen is, zit hij allesbehalve stil. Regelmatig kloppen mensen bij hem aan met de vraag of hij iets voor hen kan repareren. “In de winkel waren geen geraniums te bekennen, dus toen ben ik maar weer aan de slag gegaan. Het vervelende is: ik vind het nog leuk ook,” grapt hij.

Tijd vliegt voorbij

Het verzoek van Van Nieuwenhoven was wel even andere koek, geeft Evert toe: “Normaal gesproken repareer ik vooral veel stoelen en tafeltjes. Nu moet ik een hele wieg maken, terwijl ik maar één foto als voorbeeld heb.” Dat vraagt een hoop creativiteit en inventiviteit. “Het belangrijkste is dat de verhoudingen kloppen. Het is niet voor niks een replica. Dat betekent dat ik moet inschatten hoe dik het materiaal moet zijn, en dat gaat niet altijd in één keer goed. Steeds als ik naar de foto kijk, zie ik weer nieuwe dingen.” Zich daardoor uit het veld laten slaan, is echter niks voor hem. “Je weet dat het niet appeltje-eitje is om een wieg in elkaar te zetten, daar bereid je je op voor.” Van Nieuwenhoven kijkt vol bewondering toe: “Waar wij helemaal opnieuw zouden beginnen, bedenkt Evert hoe hij aanpassingen kan doen zonder de wieg uit elkaar te hoeven halen. Daar komt echt een stuk vakmanschap bij kijken, dus alle credits voor Evert.”

De rietvlechter heeft de basis van de wieg met branders thuis in elkaar gezet, maar werkt sinds een tijdje op woensdagmiddag ook in het Vlechtmuseum zelf. Dat doet hij op het stoelenmakersbankje dat ooit van zijn vader was, in het gedeelte waar iedereen gratis een kijkje kan komen nemen. “Het is een leuk project dat Noordwolde weer op de kaart zet, dus we willen iedereen de gelegenheid bieden om dit proces te volgen,” zegt Van Nieuwenhoven. Zelf vindt Evert de aanspraak die het oplevert alleen maar leuk. “Ik ben graag onder de mensen en sta iedereen graag te woord, al vliegt de tijd zo wel voorbij. Er zitten al wel vijftig uren in de wieg, en dat worden er zo nog wel honderd,” verwacht hij. “Als Evert zijn mond houdt, kan het in de helft van de tijd,” zegt de directeur met een knipoog. 

Het gaat niet altijd in één keer goed. Steeds als ik naar de foto kijk, zie ik weer nieuwe dingen

Kers op de taart

Tegen de tijd dat de wieg af is, bestaat het Nationaal Vlechtmuseum 25 jaar. “We bestaan eigenlijk al langer, maar dit jaar zitten we 25 jaar in het pand van de oude Rijksrietvlechtschool en dragen we 25 jaar de naam Nationaal Vlechtmuseum,” verduidelijkt Van Nieuwenhoven. Het project is volgens hem nu al geslaagd vanwege alle publiciteit, maar een bezoek van prinses Beatrix zou de absolute kers op de taart zijn. “In het kader van het jubileum organiseren we een nieuwe expositie met de top 25 vlechtwerken van het museum. De replica van de wieg van Beatrix wordt het pronkstuk. Hoe mooi zou het zijn als Beatrix dan zelf de expositie opent?” Het is nog de vraag of dat echt zal gebeuren, maar de heren sluiten het niet uit.