Leer meer over de geschiedenis van zwarte Friezen

FRIESLAND - In februari is het Black History Month, waarin in verschillende landen aandacht gevraagd wordt voor de geschiedenis van zwarte en bruine mensen. In elke regio, ook in Friesland, hebben zwarte mensen een unieke geschiedenis, met hun eigen verhalen en cultuur, maar hier is in het verleden te weinig oog voor geweest. Dat is de reden waarom Black History Month is ontstaan, een maand die in het teken staat van het vertellen van deze verhalen. 

In tegenstelling met de VS of de Randstad moet je in Friesland goed zoeken naar verhalen van het verleden van zwarte mensen in onze provincie. Ze liggen niet zo voor het oprapen. Zeker het slavernijverleden, waar ook in Friesland van geprofiteerd is, is heel lang goed verborgen gebleven. Toch is het belangrijk om over deze geschiedenis te leren, zodat je ook ontwikkelingen in het heden goed kan begrijpen en hier zelf een mening over kan vormen.

Lezen: Sporen van het slavernijverleden in Fryslân

Dit boek van Barbara Henkes toont de betrokkenheid van Friesland en de Friezen bij de slavernij. Over deze koloniale geschiedenis nog weinig bekend. Wie waren de Friese slaveneigenaren en hun nazaten die bij het verbod op slavernij in 1863 werden gecompenseerd voor het verlies van hun ‘eigendom’? Wat was de opstelling van Friese politici als er in den Haag gedebatteerd werd over een mogelijke afschaffing van de slavenhandel en slavernij? En wat was de rol van de kerken en hun geestelijken, zowel in Friesland als daarbuiten in de koloniën? De wandel- en fietsroutes in deze gids brengen de lezers langs onverwachte plekken in de provincie Fryslân. De stadswandelingen verkennen verkennen wat er te zien is van het slavernijverleden in Leeuwarden, Harlingen, Franeker en Dokkum.

Kijken: ‘De koopman en de dominee’

FryslânDOK maakte een indringende documentaire over het slavernijverleden van Friesland. Hierin onderzoeken ze de zichtbare én onzichtbare geschiedenis van slavernij en gaan ze in gesprek met deskundigen over hoe Friezen geprofiteerd hebben deze praktijken. Overal in de provincie staan huizen en gebouwen waar mensen hebben gewoond die bijvoorbeeld aandeelhouder waren op plantages met slavenarbeid, of die werken voor de VOC. En wat te denken van Peter Stuyvesant, die volop betrokken was bij slavenhandel. De documentaire is te zien op de website van Omrop Fryslân.

Het beeld van Pieter Stuyvesant in Wolvega - TUFOWKTM

Onderzoeken: Straatnamen

De afgelopen jaren is de discussie opgelaaid wat we zouden moeten doen met straatnamen en beelden van mensen die te maken hebben gehad met de slavernij. De één is van mening dat we deze borden en beelden zouden moeten verwijderen, omdat het lijkt alsof we deze mensen, die heel wat slechts op hun geweten hebben, eren met een beeld of straat. Anderen zeggen dat het juist goed is, omdat het zorgt voor meer kennis over het verleden. Waar je ook staat in de discussie, het is altijd goed om je te verdiepen in de (vaak lokale) naamgevers van je straat.

Leer meer

Er zijn in Friesland en Nederland veel instanties die je kunnen helpen als je op zoek bent naar de geschiedenis van zwarte mensen in Friesland of naar de manier waarop dit verleden invloed heeft op de tijd waarin we nu leven. Meer leren over geschiedenis van Friesland kan bijvoorbeeld op de website www.30juni1juli-fryslan.nl en wil je meer kennis krijgen over discriminatie in Friesland? Ga dan naar de website van Tûmba. Tûmba is hét meldpunt en kenniscentrum discriminatie en diversiteit in de provincie Fryslân. Je kunt bij hen terecht voor hulp en advies als je discriminatie hebt gezien, gehoord, of meegemaakt.