“Een vriend opperde een keer dat ik misschien wel dyscalculie heb, toen viel het kwartje”

FRIESLAND - In deze editie presenteert RondOm Vandaag een uitgebreide special over dyscalculie. Journalist in opleiding Lotte van Dijk heeft voor haar afstudeerproductie drie mooie portretten gemaakt van mensen die dagelijks worstelen met cijfers en getallen. Dit is deel drie, waarin ze haar buurman George Frankena volgt.

Ik sta in de april 2023 editie van de krant van Rondom Vandaag, in het artikel vertel ik dat ik dyscalculie heb. Een week na de publicatie kom ik in het weekend thuis in Heerenveen bij mijn ouders. Mijn ouders vertellen mij dat mijn buurman George, die aan het begin van de straat woont, een mail heeft gestuurd naar mijn vader. In de mail vertelt hij dat hij denkt dat hij misschien ook dyscalculie heeft. De volgende dag zit ik met een kop koffie in mijn hand aan de eettafel bij George en zijn vrouw Petra thuis.

In 1950 werd de term dyscalculie voor het eerst door artsen gebruikt, volgens voormalig-hoogleraar orthopedagogiek Hans van Luit, die gespecialiseerd is in dyscalculie. Daarna is het weer uit beeld verdwenen en rond 2011 kwam de term weer terug. In 1950 werd ook George Frankena in Leeuwarden geboren. Rond zijn twaalfde ging hij naar het voortgezet onderwijs. Hij wist zelf niet goed wat leren was. “Ik moest huiswerk maken, maar ik wilde buitenspelen.”

George moest een jaar overdoen en daarna is hij vrij gemakkelijk door zijn schooltijd heengegaan. “Ik zat bij het voortgezet onderwijs op de vakschool voor de detailhandel. Ik wilde etaleur worden. Tussen de docent en mij klikte het niet goed, dus ben ik met die opleiding gestopt.”

Van werken als kruidenier tot werken in de horeca, George heeft alles geprobeerd. Later kocht hij een cursus elektronica van Dirksen. “Toen viel het mij voor de eerste keer echt op dat al dat rekenwerk niks voor mij is. Ik had moeite met golflengtes uitrekenen of vermenigvuldigingen maken met picofarad en narofarad. Dat zijn eenheden van elektrische capaciteit. Ik ben daar dus uiteindelijk ook mee gestopt. Toen heb ik mij laten omscholen tot elektromonteur, daar wist ik het nodige al van. Ik was altijd al bezig met elektro en elektronica.”

Een badkamer van vijftig vierkante meter

George merkte dus pas op later leeftijd op dat hij moeite heeft met rekenen en cijfers. “Mijn vrouw en ik woonden in de Kleine Hoogstraat in Leeuwarden en wilden de douche betegelen. Een vriend van mij is stukadoor, hij zou de douche betegelen. Ik moest uitrekenen hoeveel vierkante meter er betegeld moest worden. Toen hij kwam zei ik: “vijftig vierkante meter,” toen keek hij mij aan en begon hij te lachen. Vervolgens vroeg hij: “wil je een zwembad beginnen?” Ik had gewoon niet door dat vijftig vierkante meter niet in dat kleine hokje paste. Dat heeft mij wel aan het denken gezet, het klopt niet, maar waarom klopt het niet? Wat heb ik verkeerd gedaan?”

Signalen van dyscalculie

Een digitaal horloge vindt George niet prettig, daarom heeft hij altijd een analoog horloge gehad. “Ik moet de cijfers omrekenen naar analoog en dat vind ik lastig. Een vriend opperde een keer: misschien heb je wel dyscalculie. Toen viel het kwartje. Ik wist wel wat dyslexie was en dat had ik niet. Ik ben goed in lezen en taal. Maar van dyscalculie had ik daarvoor nooit gehoord. Toen heb ik mij er mee verzoend dat ik dyscalculie heb.”

Ook draait George regelmatig cijfers om. “Ik draai 54 en 45 het meest om. Wij wonen hier sinds 1986, we hebben 17 jaar aan dit huis gewerkt. Als ik ergens een lijstje moest afmeten, dan moest ik dat voor de zekerheid twee keer meten. Ook moest ik het opschrijven. Als ik naar de schuur ging om de lijst af te zagen, moest ik het aflezen van het briefje. Dat kon ik namelijk niet uit mijn hoofd doen. Als het dan 1,73 was, werd het in de schuur uit mijn hoofd soms 1,37,” zegt George lachend. We lopen naar de bijkeuken en daar laat George mij een plank zien de scheef afloopt. “Dat is een goed voorbeeld waarbij het dus wel een keer mis is gegaan,” zegt hij met een grijns op zijn gezicht.

Aversie tegen cijfers

Bij mensen met dyscalculie herkennen experts vaak een aversie voor cijfers, ook George heeft hier last van. “We hebben nu zonnepanelen. Ik houd de app niet bij, waarop te lezen is hoeveel we dan verbruiken. Dat doet Petra, want ik kan dat niet. Dat komt echt door die cijfers. Triviant is bijvoorbeeld ook een tijdje op tv geweest. Dan kwam er een rekenpuzzel en dan ging ik even naar het toilet.”

Onwetendheid

George is opgegroeid in een tijd waarbij er nog meer onwetendheid was over dyscalculie dan er hedendaags is. George komt er nooit achter of hij echt dyscalculie heeft. Maar, hem maakt dat niks uit, hij is positief: “Zoveel last heb ik er niet van, als ik ergens te vroeg kom dan wacht ik en een scheve plank is niet het einde van de wereld.”

In Lotte’s zoektocht naar het verhaal achter haar rekenstoornis is ze erachter gekomen dat er nog veel veranderingen nodig zijn om kinderen met dyscalculie beter te begeleiden. Ook zijn er grote verschillen tussen de status van dyscalculie en dyslexie in onderwijsland. Op pagina 21 van deze krant zet ik uiteen welke veranderingen er nodig zijn en wat de verschillen tussen dyslexie en dyscalculie zijn.