Wat is misofonie; een woedeaanval als iemand smakt

FRIESLAND - Iemand die smakt, luid ademt of met z’n pen loopt te tikken is voor veel mensen hartstikke irritant. Maar voor mensen met misofonie zorgt het voor extreme woede, haat of afschuw dat zo erg is dat je deze meestal door mensen geproduceerde geluiden wilt vermijden. Maar wat is misofonie?

De betekenis van misofonie

Misofonie is een hersenaandoening; je hebt dan een vorm van verminderde geluidstolerantie. Vaak gaat het dan om mond- en keelgeluiden als smakken, slikken, ademhalen en kuchen. Dit heftige gevoel is vaak wel zo ernstig dat het een extreme haat veroorzaakt voor degene die het geluid maakt. Veel mensen met misofonie hebben niet alleen last van geluiden maar ook van bewegingen. Deze ‘haat voor beweging’ wordt ook wel misokinesie genoemd. Het is nog onbekend of dit een aparte aandoening is of dat het onder misofonie valt. Als je smakken irritant vindt betekent het natuurlijk niet dat je dan misofonie hebt. Dit is ook een van de redenen waarom mensen met misofonie zich onbegrepen voelen, het gaat om een extreme haat gevoel.

Misofonie word ontdekt op jonge leeftijd

Misofonie ontstaat vaak al in de jeugd van een persoon. Het kan langzamerhand ontstaan maar het kan ook plots heel extreem zijn. Vaak begint het met een bepaald geluid en reageer je erop bij een bepaald persoon. Het aantal triggers kan toenemen en ook het aantal personen waarbij je deze boosheid voelt. Dit kan een grote impact hebben op een kind zijn educatie, vaak wordt er een aparte ruimte aangeboden om toetsen in te maken op school. Ook kunnen deze kinderen vaak gebruik maken van oordoppen zodat ze zich beter kunnen focussen. Aangezien er heel veel afleidingen (bewegingen/geluiden) in een klaslokaal zijn. 

Wat gebeurt er met misofonen op hormonaal gebied?

Wanneer een misofoon zijn trigger hoort of ziet heeft het invloed op het hormonale systeem; deze maakt dan gelijk adrenaline aan. Hierdoor gaat de hartslag omhoog, stijgt de bloeddruk en versnelt de ademhaling. Zonder er over na te denken heeft deze reactie al plaatsgevonden. Het lijkt erop dat de geluiden of bewegingen ooit als gevaar zijn aangemerkt in de hersenen en zo verankert zijn dat de reactie razendsnel wordt opgeroepen.

Omgaan met misofonie

Wanneer mensen met misofonie hun trigger horen ontstaat er een vecht-of-vluchtreactie. Hun aandacht wordt volledig naar hun trigger getrokken met hevige woede, haat of walging. Ze kunnen zich niet meer concentreren op waar ze mee bezig waren en voelen een sterke drang om weg te vluchten of juist de strijd aan te gaan met diegene of datgene dat het geluid maakt. Misofonen horen hun triggergeluiden boven alles uit dit komt omdat ze een hyperfocus hebben ontwikkeld; dit komt niet omdat ze een beter gehoor hebben. Ze kunnen paniekaanvallen ervaren of reageren op hun woede door boos te worden. Maar de meest voorkomende reactie is het vermijden van een persoon, situatie of door middel van oordopjes te dragen om het geluid te mijden. 

Veel mensen met misofonie eten nooit gezamenlijk aan de eettafel maar in hun eigen kamer. Ook kunnen ze niet naast een geliefde slapen, gaan niet naar bioscopen, restaurants en museums. De aandoening hindert ze helaas niet alleen thuis maar in vele situaties; zoals school, werk en sport. Ze willen zich helemaal terugtrekken uit het sociale leven. 

Ze hebben dan ook een verhoogd spanningsniveau door constant alertheid, stress, concentratieproblemen en schuldgevoelens. Ook is er een gevoel van schaamte en de angste om zelfberheersing te verliezen. Dit veroorzaakt heel veel vermoeidheid voor een persoon met misofonie en zij voelen zich ook vaak onbegrepen. Ze krijgen namelijk vaak te horen; ‘’ja, ik kan er ook totaal niet tegen als iemand smakt.’ Terwijl zij er echt niet tegen kunnen zij willen de persoon die smakt misschien wel aanvliegen en moeten zichzelf hiervoor bedwingen.

Is er een behandeling voor misofonie?

Je kunt in behandeling gaan voor misofonie en je wordt dan behandelt met cognitieve gedragstherapie. Het doel van zo’n behandeling is het verminderen van de heftige emoties bij het horen van misofoniegeluiden. Bij een flink deel (56%) van de patiënten die onder misofonie lijdt blijkt dit te werken. Dit blijkt uit onderzoek van Inge de Jager en collega’s van de afdeling psychiatrie van Amsterdam UMC. Ook een jaar na de behandeling functioneerde de onderzochte patiënten mentaal, fysiek en sociaal beter.