Tryater vette inspiratie Lisser Art Museum: tentoonstelling rond theatrale snack-installatie Snackgelok

LEEUWARDEN - Vijf levensgrote patatbakjes van Snackgelok, een audio-installatie met verhalen over consumeren van Fries theatergezelschap Tryater, zijn van 2 juli tot en met 31 augustus het middelpunt van een tentoonstelling over de snackcultuur in het Lisser Art Museum (LAM), vlakbij Kasteel Keukenhof in Zuid-Holland. LAM nam met Snackgeluk de naam over voor de gehele expositie, met daarin ook allerhande kunstwerken met het frituur-thema. 

Snackgelok op Snackgeluk

De installatie is in 2022 ontwikkeld door Tryater-makers Aukje Schaafsma en Karel Hermans, die uiteenlopende mensen interviewden over hun consumptiegedrag en wat het doet met hun geluk. In enorme polyester patatbakjes (schaal 1:16) neemt de bezoeker zacht liggend plaats en luistert naar de bijzondere gesprekken, die over uiteenlopende gevallen van consumptiedrift kunnen gaan; van een snackverslaving tot een uit de hand gelopen sneakerverzameling. De bakjes stonden enkele jaren al eens bij het museum. Ook reisden ze langs onder meer de festivals Noorderzon, Karavaan, de Boekenbeurs in Deventer, Het Stadsfestival in Zwolle, de Dordtse Cultuurnacht, Oerol, Simmerdeis en FestiValderAa.

Tryater werkt vanuit een Friese context en veelal meertalig, waarbij het Fries een belangrijke rol speelt. Toch is deze installatie voor een groot deel Nederlandstalig en zullen bij Snackgeluk, de tentoonstelling van LAM, de bezoekers de verhalen goed kunnen volgen.

Bijzondere plekken

De installatie Snackgelok is een opvallend succes voor Tryater, het gezelschap dat in 2025 zijn zestigste verjaardag viert en vooral voorstellingen maakt. Helemaal buiten de paden baant Tryater hiermee niet, want gewend om op bijzondere plekken soms maatschappelijk brede thema’s te brengen. Momenteel gooit de organisatie hoge ogen met Foekje, het stuk over de gewezen intersekse atlete Foekje Dillema dat in gymzalen door heel Fryslân speelt, om in juni op het Oerol Festival te eindigen.

Artistiek leider Tatiana Pratley: ‘De ynstallaasje bliuwt oanlûken. Hieltyd as we tinke dat it ferhaal wol ferteld is, komt der wer in fersyk earne út it lân en meie wer nije doelgroepen de belibbing ûndergean. It bysûndere fan it deagewoane, moai as we dat sjen en foaral hearre litte kinne. Tryater ûntwikkelet him al sûnt de oprjochting yn 1965 hieltyd fierder, en betsjinnet altyd wer nij publyk. Spesjaal om dat ek troch sa’n eksposysje wer befêstige te sjen.’

Tryater viert zestig jaar

Het zestigjarig bestaan van Tryater, dat begin september 1965 tekende voor de oprichting, wordt in het volgende theaterseizoen uitgebreid gevierd. Allereerst met de uitgave van een lijvig jubileumboek vol interviews, artikelen, foto’s, affiches en anekdotes. Vervolgens met Twa minuten foar oanfang, ervaringstheater met weer een audiobeleving op een tour door de backstage van de Friese schouwburgen in september-oktober. Daarna volgen onder meer de kerstvoorstelling Anwar en de wolf, een eenakterfestival in samenwerking met amateurspelers en -verenigingen en de locatievoorstelling Swimbad in de zomer van 2026.