Anna Spark Band speelt in het Fries: “Zo kom ik dichter bij mijzelf”

FRIESLAND - De Anna Spark band bestaat uit muzikanten van het Amsterdamse en Utrechtse conservatorium. Toch hebben ze nummers met titels als ‘Hjir Wei’ en ‘Altyd Alles Allinnich’. Wat ooit begon als een persoonlijke zoektocht van leadzangeres Anna naar haar Friese wortels, is inmiddels uitgegroeid tot een bewust, artistieke keuze. Het Fries voelt voor de band niet als beperking, maar juist een taal die ruimte geeft voor emoties, mysterie en een eigen geluid.

Hoewel Anna Spark niet in Friesland is opgegroeid, is de Friese taal wel diep in haar verankerd. Het was de eerste taal die ze sprak, thuis met haar ouders, die beiden uit de omgeving van Harlingen komen. “Als je mij vroeger had verteld dat ik in Friesland woonde, dan had ik dat waarschijnlijk ook wel geloofd,” zegt ze. “Het voelde gewoon normaal.” Pas op de kleuterschool kwam ze erachter dat niet iedereen het Fries machtig is: “Toen zijn we overgeschakeld naar het Nederlands.” 

Binnen de band is Anna de enige met zo’n directe band met de Friese taal. “In principe ben ik de enige in de band die daar echt iets mee heeft, op een directe manier,” vertelt ze. Andere bandleden hebben hier en daar Friese wortels, maar het Fries als taal is echt van haar. De kern van de band ontstond uit een vriendschap van drie leden die elkaar op het Utrechts Conservatorium ontmoetten. “We hebben maar één jaar in dezelfde klas gezeten, maar het klikte meteen,” vertelt Anna. Die vriendschap werd de basis voor hun samenwerking: wat begon met het brengen van Anna’s muziek op het podium, groeide uit tot een hechte band waar later andere muzikanten uit Utrecht en Amsterdam zich bij aansloten. Dat heeft zich uiteindelijk gevormd naar samenwerkingen in eigen sound en de dynamiek van de Anna Spark band.

Aanvankelijk speelde de band uitsluitend Engelstalig werk. De omslag kwam na een Friese cover van Nynke Laverman. “Daar kregen we meteen leuke reacties op,” vertelt Anna. “Mensen vroegen: wat voor taal is dit?” Toch duurde het nog even voordat ze zelf een Friestalig nummer schreef. De directe aanleiding was een gesprek met haar beppe, die na enige tijd alleen nog maar Fries sprak. “Die woorden bleven in mijn hoofd hangen. Toen dacht ik: hier moet ik iets mee.”

‘Dit is wel echt wie ik was’

Die hernieuwde band met het Fries raakt aan iets diepers. Als ze oude videobanden terugziet waarop ze als klein meisje Fries praat, voelt dat confronterend én verbindend. “Dat voelt aan de ene kant een beetje gek, omdat ik mezelf zo helemaal niet zie,” zegt ze. “Maar het doet ook iets met me. Dan denk ik: oh ja, dat is wel echt wie ik was.” Dat gevoel vertaalt zich rechtstreeks naar haar muziek. “In het Fries schrijven voelt op de een of andere manier veiliger,” zegt Anna. “Waardoor ik dichter bij mezelf kom.” Volgens haar zijn Engelstalige nummers vaker verhalend of fictief, terwijl Friese teksten persoonlijker worden, zonder dat dat een bewuste keuze is.

Bandleden Donna en Nout zingen inmiddels Friese backing vocals. Dat ging niet vanzelf. “Ik moest daar wel even op oefenen,” zegt Donna. “Vooral die rollende R en klanken die in elkaar overlopen.” Ze leerde de teksten fonetisch, samen met Anna. Donna bleek het Fries verrassend snel op te pakken: “Toen we in Friesland waren voor een optreden sprak Anna op een gegeven moment alleen nog maar Fries tegen mij en ik kon alles volgen.” Nout en toetsenist Stach leerden later ook de Friese backings te zingen. “Als het echt niet klopt en de betekenis van een woord verandert daardoor, dan zeg ik dat wel, maar ik vind het niet belangrijk dat de uitspraak 100% klopt. Niet iedereen spreekt Fries op dezelfde manier, ook binnen Friesland niet. Je maakt een taal je toch eigen.”

‘Mensen beginnen vaak eerder over de Friese nummers’

Niet alleen binnen de band, maar ook bij het publiek valt die keuze op. “Hoe meer Friese nummers we in de set speelden, hoe meer we merkten dat mensen juist bleven hangen,” zegt Anna. “Na een show van vijftien nummers beginnen mensen vaak als eerste over die Friestalige nummers. Ook als ze de taal niet spreken.” Voor niet-Friese luisteraars zit daar juist een aantrekkingskracht. Nout: “Voor mij heeft het iets abstracts. Je luistert meer naar klanken dan naar betekenis. Dat mysterie maakt het interessant. Of je herkent de taal, of je vindt het juist fascinerend omdat je het niet kent.” De klanken van de Friese taal passen bovendien goed bij de stem van Anna, denkt Donna: “Het heeft meer impact en komt intenser en meer beladen binnen. Ik ben stiekem meer fan van Anna in het Fries, dan Anna in het Engels.” 

Het maakproces

Muzikaal beweegt de band zich tussen alternatieve pop en indie, met een mix van synthesizers, gitaren en gelaagde vocalen. Anna schrijft meestal vanuit de tekst. “Ik begin bijna altijd bij woorden,” zegt ze. “Vaak heb ik al een demo met sfeer en instrumenten, zodat meteen duidelijk is wat het nummer moet voelen.” Toch is het proces flexibel. Bij recente nummers nam Nout juist het voortouw in de compositie, waarna Anna haar tekst aanpaste aan de muziek. Een ander belangrijk element is beeld. Anna volgde een filmopleiding en ziet tijdens het schrijven al scènes voor zich. “Ik zie altijd beelden, die zet ik dan in mijn notities.” Die visies werkt ze zelf uit in muziekfilms, die verder gaan dan een traditionele videoclip. Tijdens release shows worden die visuals ingezet op grote schermen. “Dan komt alles samen: muziek, beeld en verhaal.”

De komende maanden staat de band meerdere keren in Friesland op het podium, onder meer op 3 april in De Neushoorn in Leeuwarden en op 9 april in Iduna in Drachten.

Op de hoogte blijven van de band? Volg ze dan op Instagram: @a.nnaspark