Kijktip – FryslânDOK: Winterzwanen, over de kracht van schrijven bij rouw
CultuurFRIESLAND - Hoe vertaal je rouw in woorden? Twee Friese schrijvers, Nynke Sietsma en Sytse Jansma, beschrijven het ingrijpende verlies van een geliefde. Hun verhalen zijn herkenbaar, hun woorden troostend voor anderen. In de FryslânDOK Winterzwanen van Karen Bies komen beide schrijvers aan het woord. De uitzending is op 16 en 17 maart, aan het begin van de Boekenweek, bij NPO2 en Omrop Fryslân.
Journalist en schrijfster Nynke Sietsma (1980) verloor haar zoontje Berend aan een ernstige ziekte, hij was nog maar net vier jaar. In haar boek B gaat ze in dialoog met hem, probeert ze te bevatten wat er gebeurt, zoekt ze naar woorden om de pijn en het diepste verdriet uit te drukken. ‘Dit boek schrijven was geen kwestie van willen. Het moest, het was noodzaak’, vertelt Sietsma. ‘Met schrijven kon ik mezelf overeind houden.’
De vriendin van dichter en kunstenaar Sytse Jansma (1980) stierf op 32-jarige leeftijd onverwachts aan een hersenbloeding. Met zijn dichtbundel Rozige maanvissen debuteert hij in het Nederlands. Daarvoor schreef hij in het Fries, maar met Roos sprak hij Nederlands. Jansma volgt haar in dagboekverzen, erotische herinneringen, brieven en speelse ‘hiernamaalsvariaties’. Hij schrijft: ‘Ergens in taal is zij nog – in woorden die duurloos en momentenbreed ronddobberen - als rozige maanvissen.’
De FryslânDOK Winterzwanen (de titel komt uit een gedicht van Sytse Jansma) gaat over de troost van taal bij rouw. De schrijvers vinden die niet alleen in het schrijven zelf, maar ook in literatuur van anderen. Nynke Sietsma: ‘Door te lezen weet ik dat ik niet alleen ben. Het is troostend te weten dat ik altijd dát nog heb. Het draagt me.’
Sytse Jansma over poëzie: ‘Gewone alledaagse taal is niet toereikend bij zo’n enorm verlies. Hoe het echt is, dat gevoel, die ervaring kun je er niet mee uitdrukken. Daarvoor heb je poëzie nodig.’
FryslânDOK ‘Winterzwanen’ is te zien:
Zaterdag 16 maart 15.30 uur NPO2 (herhaling ‘s zondags 13.10 uur)
Zondag 17 maart Omrop Fryslân 17.00 uur (herhaling elk uur)
Bekijk de trailer hier.
Kijk hier voor meer programma’s van FryslânDOK.
