Friesland weer op de kaart in verkiezingsprogamma’s
VerkiezingenFRIESLAND - Er wordt aanzienlijke nadruk gelegd op Friese kwesties in de huidige verkiezingsprogramma’s van politieke partijen. In vergelijking met 2021 is er een flinke toename van aandacht voor de Friese taal, cultuur en gemeenschapsgevoel, of ‘mienskip’. Dit blijkt uit een analyse van pr-bureau NXT Agency.
Het onderzoek toont een opmerkelijke toename in de aandacht voor Fries thema’s in de Nederlandse verkiezingsprogramma’s tussen 2021 en 2023. In 2021 werden termen gerelateerd aan Friesland, zoals “Fries”, “Friesland”, “Fryslan”, “Frysk” en “Mienskip”, in totaal 16 keer genoemd. Dit aantal steeg aanzienlijk in 2023, met een totaal van 43 vermeldingen, bijna drie keer zoveel als twee jaar geleden. “Wij hebben naar aanleiding van de Tweede Kamerverkiezingen voor veel van onze klanten gekeken of er politieke tends zijn in verkiezingsprogramma’s. Gezien mijn Friese achtergrond was ik ook nieuwsgierig of er trends te zien waren met betrekking tot Friesland,” aldus Friese ondernemer Johan Konst. “De aanzienlijke toename van aandacht voor zaken als de Friese taal, ‘mienskip’ en de regionale identiteit, laat zien dat er een groeiend bewustzijn en waardering is binnen landelijke politieke partijen. Dit is een positieve ontwikkeling die de authenticiteit van Friesland benadrukt en hopelijk zal leiden tot beleid dat de cultuur en de toekomst van de regio ondersteunt.”
Kort samengevat wat de partijen vinden in de verkiezingsprogramma’s van 2023:
De VVD heeft haar steun voor de Friese taal en streektalen benadrukt, met initiatieven om het Fries op scholen en in rechtbanken te stimuleren. Ze pleiten ook voor een meer regionale spreiding van cultuurgelden, met bijzondere aandacht voor Fryslân.
Het CDA waardeert de Friese identiteit en mienskip, en erkent dat dit bijdraagt aan het geluk van de inwoners. Ze ondersteunen de regionale taal en benadrukken het belang van gemeenschapszin.
GroenLinks-PvdA zet zich in voor het beschermen en bevorderen van regionale en minderheidstalen, met speciale aandacht voor het Frysk. Ze onderstrepen ook het belang van het behoud van unieke natuurgebieden in Fryslân, zoals het Waddengebied en het Veenweidegebied.
De ChristenUnie wil de Nederlandse en Friese taal grondwettelijk verankeren en het behoud van het Fries als tweede Rijkstaal. Ook benadrukken ze het belang van open landschappen en cultuurhistorische waarden.
Forum voor Democratie (FvD) pleit voor het behoud van het Frysk als Tweede Rijkstaal, terwijl Volt lokale gebruiken en het Fries wil koesteren, als onderdeel van de Europese diversiteit.
D66 focust op de verbetering van de positie van tolken in de rechtbank en wil de grondwaterstand in veenweidegebieden in Fryslân verhogen.
De Partij voor de Dieren (PvdD) wil meer beschermde zeereservaten instellen, waarbij gebieden als het Friese Front speciale bescherming krijgen. De Friese taal heeft geen aandacht bij de partij.
NSC wil de Friese taal officieel erkennen in de Nederlandse Grondwet en benadrukt het belang van onderwijs in Friese geschiedenis, cultuur en taal. Ook vindt NSC mienskip belangrijke waarden voor de stad en het platteland. Tot slot promoot de
BoerBurgerBeweging (BBB) een visie van Nederland als een ‘Mienskipsteat’, waarbij ook de Friese taal en gemeenschapszin centraal staan. Ook vindt BBB dat de rechtspraak in het Fries gewaarborgd moet worden.
SP, JA21, DENK, BIJ1 en PVV hebben geen focus op Friese onderwerpen in hun programma. Wel noemt PVV Friesland 1 keer als voorbeeld zonder verdere context.
