Coöperatie Groen Gas Ooststellingwerf investeert in dertien monomestvergisters

APPELSCHA - Coöperatie Groen Gas Ooststellingwerf is van plan te investeren in dertien monomestvergisters. De coöperatie, op dit moment bestaande uit dertien boeren uit de gemeente Ooststellingwerf, ziet een monomestvergister als toekomstbestendige oplossing voor de stikstofuitstoot en tevens het reduceren van de CO2-uitstoot. Gerben Smeenk en Paul Sinnige zijn de aanjagers van het plan. Zij leggen uit waarom een monomestvergister zo’n goede optie is. 

“Een monomestvergister zet mest om in bruikbaar gas. In mest zit namelijk methaan. Zodra het uit de koe komt, geeft dat af”, legt Gerben uit. “Wanneer je deze mest tijdig in een vergister plaatst, levert dat een hele hoop bruikbaar (groen) gas op en komt er minder ongebruikt in de atmosfeer terecht.” 

Gerben en Paul lopen al langere tijd rond met het idee om een monomestvergister aan te schaffen. “Eerst zijn Paul en ik bezig geweest om te kijken of we samen konden vergisten in één grote vergister op één van onze locaties”, zegt Gerben. “Op beide locaties liepen we echter tegen problemen aan. Je wilt eigenlijk creëren dat je de omgeving niet tot hinder bent, maar daarbij wel proberen om de doelstellingen te halen. Dat gaat om CO2-reductie, stikstofreductie en groen gasproductie.” 

Een dure investering

Toch zijn Gerben en Paul niet bij de pakken neer gaan zitten en verder gaan denken. “We hadden namelijk al wel een vergunning, dus er liggen echt wel mogelijkheden”, vertelt Paul. “Misschien goed om erbij te vermelden; een monomestvergister is pas rond te rekenen bij zo’n 4 à 500 koeien. Dat is ook de reden dat we het gezamenlijk op wilden pakken.” Gerben vult aan: “We hebben gekeken naar verschillende mogelijkheden van monomestvergisting. Je hebt twee typen energieopwekking. Het type met een warmtekrachtkoppeling, waarbij je groen gas produceert. Het gas gaat vervolgens in een verbrandingsmotor, waar een dynamo aan vastzit die stroom produceert. Deze stroom moet op het net worden gebracht, maar daar is onvoldoende capaciteit voor hier op het net. Die optie valt dus af, omdat we de stroom niet terug kunnen leveren. Er blijft dus maar één optie over; het produceren van groen gas. Van het biogas wat uit de vergister komt, maak je groen gas. Dat stop je dan terug in het gasnet. De opwerkunit voor het vergistingsgas is echter heel duur. Daardoor heb je genoeg koeien nodig.” 

Foto: Rob Dijkstra

Samenwerking

Om de monomestvergister mogelijk te maken, slaan dertien boeren nu de handen ineen. Allemaal een eigen vergister op maat, verbonden door middel van een gasleiding. Met ruim 1800 koeien is de capaciteit in ieder geval geen probleem. “Het mooie vind ik dat onze coöperatie met name bestaat uit familiebedrijven”, vertelt Paul enthousiast. “Het zijn bedrijven die zo’n 80 tot 150 koeien hebben. Zij zijn te klein om zelf een monomestvergister te gaan bouwen. Doordat je het in een cluster doet met elkaar, zijn er juist wel mogelijkheden. De investering voor een opwerkunit kun je verdelen over de verschillende bedrijven.” 

Positief voor boer en omgeving

Gerben merkt dat er steeds meer boeren enthousiast worden over het plan voor een monomestvergister. “Je merkt door alle omstandigheden en de grote opgave die er ligt omtrent de stikstofreductie, met name in deze regio rondom de Natura2000 gebieden, dat boeren er echt wel voor open staan om mee te denken. Een monomestvergister kan mogelijk leiden tot een behoorlijke reductie, mits je het allemaal goed aanpakt. Dat betekent dat je in de stal minder emissie hebt, maar ook bij het uitrijden van de mest. Als we aan de hand van mestvergisting de krimp kunnen beperken, kunnen blijven doen wat we doen en daarnaast aan de andere doelstellingen kunnen werken, is dat voor iedereen een win-win situatie.” 

Voorsorteren op de toekomst

Naast de vermindering van stikstofuitstoot, heeft een monomestvergister ook positieve gevolgen voor de CO2-reductie. “Qua CO2-reductie heb ik wel eens getallen van 70 procent gehoord. Dat zijn gemeten waardes”, zegt Paul. “We hebben het nu veel over stikstof gehad, maar er liggen natuurlijk nog veel meer opgaves voor de landbouw. Daar zijn we nu ook al op aan het voorsorteren.” 

Praktische uitvoering

Op dit moment wordt er druk gekeken naar de praktische uitvoering van de monomestvergister. “Gemiddeld zal er zo’n anderhalve kilometer aan leiding gelegd moeten worden tussen alle boeren. Dat gaat in totaal om bijna 20 kilometer aan leiding. Op één centrale plek wordt het gas vervolgens opgewerkt van biogas naar groen gas en aan het net gevoed”, licht Gerben toe. “We zijn blij dat we bij kunnen dragen aan een stukje perspectief voor de boeren en aan alle milieuopgaven die er liggen. Hopelijk worden er snel officiële metingen uitgevoerd omtrent de monomestvergisters, want we zijn er van overtuigd dat dit een positieve bijdrage kan leveren aan de toekomst.”