Dirigent Wilbert Magré en Johannes de Heer Koor beginnen weer

DRACHTEN - Wanneer in januari de repetities opnieuw beginnen, verzamelt zich weer een ongekend grote groep zangers rondom dirigent Wilbert Magré. Het Johannes de Heer Koor, ooit bedoeld als een klein project ter ere van de 150e geboortedag van Johannes de Heer, groeide onder zijn leiding uit tot één van de grootste christelijke projectkoren van Nederland. Jaarlijks zingen honderden mensen uit alle hoeken van het land samen hun geliefde liederen. Voor Magré is het koor inmiddels veel meer dan een muzikaal initiatief, het is een plek waar herinnering, geloof en verbondenheid samenkomen. En juist in een periode waarin gezondheid en kwetsbaarheid een grotere rol in zijn leven kregen, bleek die gemeenschap waardevoller dan ooit.

‘’Het idee ontstond in 2016”, vertelt Magré. ‘’Het was toen precies 150 jaar geleden dat Johannes de Heer werd geboren.” Johannes de Heer was een Nederlandse evangelist, die een belangrijke rol speelde bij de oprichting van de NCRV. In het begin van de twintigste eeuw stelde hij een zangbundel samen, waarvan inmiddels al meer dan een miljoen exemplaren zijn verkocht. “We zaten met een paar vrienden en mijn vader in een restaurantje en dachten dat het misschien mooi was om wat te doen met zijn 150ste geboortedag. Het idee was om gewoon een projectkoor op te zetten in drie of vier regio’s. We verwachtten 300 koorleden.’’ De werkelijkheid bleek heel anders. “Het liep compleet uit de hand,” lacht hij. “We hadden ineens 600 tot 700 aanmeldingen. Vanaf dat moment wisten we: dit is niet zomaar een eenmalig project. Hier zit veel meer achter.”

De tijdloze kracht van eenvoud

In de jaren die volgden bleef het projectkoor populair. Waarom blijven de liederen van Johannes de Heer zo geliefd? Magré hoeft hier niet lang over na te denken. “Ze zijn bekend in alle kerkelijke stromingen. Van zwaar tot licht, iedereen kent ze. Vooral oudere mensen, die vroeger op zondagmiddag thuis met een harmonium zongen. Het is muziek met herinneringen.”

Het koor houdt bewust vast aan eenvoud. “We hebben per locatie maar drie repetities. Daarom werken we met eenvoudige vierstemmige zettingen. Geen moderne bewerkingen, geen ingewikkelde arrangementen. De kracht zit in de eenvoud en in de herkenning.”

In de zangbundel zitten bijna duizend liederen. Elke editie kiest Magré andere nummers uit om uit te voeren. Toch blijft één lied elke editie terugkeren: Blijf bij mij, Heer. “Dat lied zingen we elk jaar, we hebben het lied één jaar overgeslagen. Toen kwamen er zoveel reacties van mensen dat ze het misten, dat we besloten: dit blijft erin. Het zegt iets over hoeveel troost die woorden tegenwoordig nog bieden.”

Het verhaal van de liederen werkt door

Het Johannes de Heer Koor is laagdrempelig, iedereen mag meedoen en er zijn geen audities. Er is een sterk gedeelde basis. “Alle zangers hebben een christelijke achtergrond,’’ zegt Magré. “Ze kennen de taal en begrijpen de teksten. Bij lofliederen mag het groot en vol klinken met orgel en koor, bij gebeden juist klein en ingetogen. Ze voelen dat verschil aan.”

Het projectkoor vormt bovendien een hechte gemeenschap. “Er is een vaste groep van zo’n honderd tot tweehonderd mensen die bijna elk jaar meedoen. Er ontstaan vriendschappen, mensen houden na jaren nog contact. Dat vind ik misschien wel het mooiste.”

Moeilijke tijd

Dit jaar kreeg voor Magré een onverwachte wending. ‘’Er werd bij mij MS vastgesteld,’’ vertelt hij rustig. “In februari kreeg ik de diagnose en in juni ben ik naar Mexico gegaan voor een stamceltransplantatie.” Hoewel de MS invloed had op zijn lichamelijke conditie, veranderde zijn manier van dirigeren nauwelijks. “Ik had vooral last van tintelingen en mijn evenwicht. Soms dirigeerde ik met één hand omdat ik het gevoel had dat ik me vast moest houden. Collega’s merkten dat wel. Maar muzikaal gezien bleef het vrijwel hetzelfde. En gelukkig gaat het nu goed.”

Dat Magré open is over zijn ziekte, is een bewuste keuze. “In het begin gaan er al snel verhalen rond. Iemand hoort iets, iemand vult iets in. Daarom hebben we meteen alles open gedeeld via Facebook, Instagram en Twitter. We hebben bijna dagelijks updates gedeeld over wat er in Mexico gebeurde. Geheimzinnigheid werkt alleen maar onrust in de hand.”

De rol van geloof en muziek

Op de vraag of zijn geloof een rol speelt in zijn omgang met ziekte, zegt hij: “De liederen die we zingen moeten troost geven. Dat is de bedoeling. En natuurlijk put je daar zelf ook kracht uit. Maar ik heb niet één specifieke tekst of één lied waar ik me op richt.”

Wat wél verandert, is de verbondenheid met het koor. “Het koor was altijd al belangrijk voor me, omdat ik het met mijn vader begon. Hij overleed in 2019 aan een hersentumor. Sindsdien doe ik alle regio’s zelf. Dat maakt het al emotioneel waardevol. En nu, na alles wat er gebeurd is in Mexico, merk ik dat het koor nog meer voelt als een familie. Je deelt iets heel persoonlijks.”

Vooruitkijken

Vanaf januari start het nieuwe repetitie seizoen weer. Magré voelt zich sterk genoeg om opnieuw aan de slag te gaan. “Ik ben in september met mijn andere koren begonnen. Johannes de Heer start altijd in januari, dus dat wordt het eerste grote project. Ik heb er echt zin in.” 

Er is nog plek bij de repetities in Drachten. Geïnteresseerden kunnen nog instromen en zijn van harte welkom om mee te zingen. Alle informatie is te vinden op johannesdeheerkoor.nl.