De 25-jarige Nena uit Appelscha publiceert debuutbundel ‘tegen alle verwachtingen in’

APPELSCHA - Wegdromen bij het raam, krabbelen in schriften of briefjes doorgeven aan vrienden, als tiener op de middelbare school ben je vaak met van alles bezig, behalve met opletten tijdens de les. Dat gold ook voor Nena Veenstra, die het liefst achterin in de klas gedichtjes schreef. Haar eerste ‘cheesy’ liefdesgedichten maakten door de jaren heen plaats voor volwassen, rauwe woordkunst waarin niks taboe blijft. In haar eerste dichtbundel, ‘tegen alle verwachtingen in’, neemt de 25-jarige dichteres je mee in het studentenleven, liefde, depressie én de wereld van een jonge vrouw met autisme.

Nena maakte voor het eerst kennis met poëzie op de middelbare school. Haar interesse was toen niet meteen gewekt. “We behandelden vooral gedichten van één of twee eeuwen oud, geschreven door mannen van middelbare leeftijd. Ik herkende me daardoor niet in de onderwerpen en ook niet in het taalgebruik,” herinnert ze zich. Dat veranderde toen ze de poëzie van Rupi Kaur op Instagram tegenkwam. Het moderne, simpele taalgebruik van deze jonge vrouw maakte poëzie een stuk toegankelijker. “Dat was voor het eerst dat ik poëzie las en dacht: oh, dit kan ik misschien ook.” 

Sinaasappel

In de jaren daarna las Nena steeds meer poëzie. Ze koos voor de studie Nederlandse Taal en Cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen, waardoor ze intensief bezig ging met literatuur. Tussen haar achttiende en vierentwintigste schreef ze veel gedichten voor de bundel die ze dit jaar uitbracht. “Ik zat toen midden in mijn studententijd, dus je zult in de bundel veel lezen over dingen die daarmee te maken hebben,” constateert ze. Toch betekent dat niet dat de dichtbundel specifiek gericht is op studenten. “Ik hoop dat iedereen de gedichten mooi kan vinden en zichzelf erin kan herkennen. Voor jongeren onder de achttien is dat misschien wat minder waarschijnlijk, maar iemand van vijftig is ook ooit achttien geweest,” lacht ze. 

Niet alleen het studentenleven komt aan bod, ook het leven met autisme speelt een belangrijke rol in de dichtbundel. “Ik kreeg de diagnose autisme toen ik zeventien was. Hoewel dat voor vrouwen vrij vroeg is, voelde het voor mij best wel laat. Ik had al een beeld gevormd van wie ik was als persoon, en opeens moest ik mijn zelfbeeld reconstrueren en mezelf afvragen wat deze diagnose voor mij betekende,” blikt de jonge dichteres terug. Poëzie hielp haar daarbij. “Bij autisme dacht ik aan witte mannen die heel erg obsessief bezig zijn met treinen of computers. Inmiddels heb ik er veel meer over geleerd en vind ik het belangrijk dat autisme bij vrouwen zichtbaar is. In mijn gedicht ‘sinaasappel’ beschrijf ik hoe ik mezelf aan het ontleden ben. Dichten is uiteindelijk steeds meer een manier geworden om mijn emoties te verwerken en mezelf beter te begrijpen.”

Opeens moest ik mijn zelfbeeld reconstrueren en mezelf afvragen wat de diagnose autisme voor mij betekende

Van dieptepunt naar debuut

De dichtbundel is, enigszins per ongeluk, opgebouwd als cyclus. Het eerste deel heet ‘depressie’, gevolgd door ‘dwaling’, ‘liefde’ en ‘terugval’. “Ik merkte dat dit de thema’s waren waar mijn gedichten over gaan, maar pas achteraf besefte ik dat dit het patroon was waar ik zelf steeds in zat. Het is nu minder, maar ik heb in mijn leven hele sterke ups en downs gehad. Op de middelbare school was er een periode waarin ik zo diep zat, dat ik dacht dat ik er nooit meer uit zou komen. Dat ik er nu nog steeds ben en het eigenlijk best wel goed gaat, had ik toen niet verwacht. Dat is ook waar de titel van de bundel, ‘tegen alle verwachtingen in’, eigenlijk op slaat,” legt Nena uit. 

Hoewel het manuscript voor de bundel al sinds haar negentiende klaar lag, heeft Nena er met de feedback van docenten en andere dichters de afgelopen jaren nog veel aan gedaan. Gedichten zijn geschrapt, herschreven en nieuwe gedichten zijn toegevoegd. Hier en daar stuurde ze wat op naar uitgeverijen, maar helaas zonder resultaat. “Ik wilde de bundel graag voor een bepaalde leeftijd publiceren, omdat de inhoud later in mijn leven misschien niet meer bij mij zou passen. Het is alleen best wel moeilijk om in de schrijverswereld te komen, dus ik besloot de dichtbundel in eigen beheer uit te geven,” vertelt ze. “Na mijn master journalistiek heb ik het nog eens doorgelezen en dacht ik: dit is het juiste moment.”

De woordkunstenares is trots op het resultaat. Ze vindt het niet moeilijk dat haar gevoelige en persoonlijke gedichten nu openbaar zijn. Altijd al had ze de behoefte om de dingen die ze schreef te delen: “Ja, ik stel me kwetsbaar op, maar omdat ik daar zelf voor kies, voelt het ook goed. Bovendien voelt het misschien minder kwetsbaar, omdat alle gedichten meer dan een jaar geleden geschreven zijn en ik mezelf er wat meer van kan verwijderen.” Het is volgens haar aan de lezers om respectvol met haar woorden om te gaan. “Ik hoop dat ze vooral kijken naar het taalgebruik en het betrekken op hun eigen leven. Maar als ze dat niet doen, is dat ook goed,” zegt ze schouderophalend. 

Promotie

Om haar debuutbundel te promoten, staat Nena de komende tijd bij verschillende poëzieavonden op het podium. Het voordragen zelf is niks nieuws, in Groningen deed ze dit regelmatig. “Ik vind het wel spannend om op nieuwe plekken in Friesland te komen, omdat ik niet weet hoe het overal is georganiseerd. Maar als ik eenmaal op het podium sta, valt die spanning wel weg,” denkt ze. 

Als ik eenmaal op het podium sta, valt de spanning wel weg

Ook op TikTok is de oud-studente druk in de weer. Ze maakt video’s waarin ze haar gedichten voorleest en hoopt zo uiteindelijk bekender te worden. Ondertussen blijft ze ook materiaal opsturen naar uitgeverijen en tijdschriften. “Ik zou op den duur ook heel graag proza willen schrijven, of een roman, korte verhalen, een essaybundel of non-fictie. Voor alles heb ik wel ideeën, maar ik pak het stap voor stap aan.”

‘tegen alle verwachtingen in’ (41 pagina’s, ISBN: 9789403828060) is gepubliceerd via het self-publishingplatform Bookmundo. Het boek is onder andere te koop bij shop.bookmundo.com. Prijs: €15,95.