Coördinator Daniëlle: ‘Hoe fijn is het als je je familie kunt uitbreiden en de opvoeding kunt delen?’

OOSTERWOLDE - Sinds april 2025 is Stichting Buurtgezinnen actief in de gemeente Ooststellingwerf. Dit maatschappelijk initiatief koppelt gezinnen die steun kunnen gebruiken (vraaggezinnen) aan een stabiel steungezin in de buurt. Inmiddels heeft coördinator Daniëlle de Graaf al vier koppelingen kunnen maken, waaronder met Anja.

Buurtgezinnen bestaat al tien jaar en is actief door heel Nederland. In Friesland is het project naast Heerenveen, Leeuwarden, Harlingen, Smallingerland en Opsterland nu ook uitgerold in Ooststellingwerf. “De reden hiervoor is dat veel gezinnen eigenlijk wel steun kunnen gebruiken,” begint Daniëlle. “Sommige kinderen hebben bijvoorbeeld extra aandacht nodig, maar kunnen dat niet krijgen omdat er ook nog broertjes of zusjes zijn. Het kan ook zijn dat een ouder ziek is, of dat er niet genoeg financiële middelen zijn voor sociale activiteiten. Buurtgezinnen is een mooie uitkomst voor gezinnen die overbelast zijn, maar nog niet per se hulpverlening nodig hebben. Een steungezin vangt kinderen op, zodat zij extra liefde en aandacht krijgen en ouders even tijd hebben voor zichzelf of een ander kind.”

De coördinator benadrukt dat Buurtgezinnen preventief wordt ingezet. “Wanneer ouders langere tijd onder druk staan, heeft dat invloed op hun kinderen. Ouders kunnen bijvoorbeeld vluchten in hun werk, sport, of alcohol en prikkelbaar zijn, wat kan leiden tot gedragsproblemen in de klas of zelfs psychische problemen op latere leeftijd. Door gezinnen vroegtijdig te ondersteunen, voorkomt Buurtgezinnen dat problemen verergeren en krijgen kinderen de kans om gezond en stabiel op te groeien binnen hun eigen gezin.”

Zesde zintuig

Zelf groeide Daniëlle ook op in een overbelast gezin waar een steungezin fijn was geweest. Daardoor ontwikkelde ze een zesde zintuig voor gezinnen in soortgelijke situaties. Ze ging werken in de zorg als ambulant begeleider, maar de rol van Coördinator Buurtgezinnen is haar op het lijf geschreven. Ze vergelijkt die rol met die van Cupido: “Vanwege mijn eigen ervaring wil ik me altijd extra inzetten voor kinderen die gebukt gaan onder de last van een gezin. Nu breng ik hartsverbindingen tussen gezinnen op gang. Iedereen mag zijn hartenwensen uitspreken en ik kijk op basis daarvan welke gezinnen veel raakvlakken hebben.”

Tijdens haar eerste werkdag stond de coördinator op een zorgbeurs, waar ze Anja ontmoette. Zij had direct interesse, maar twijfelde of ze wel geschikt zou zijn als steungezin. “Ik heb een ICD en dacht dat het medisch te belastend zou zijn. Daarnaast heb ik zelf geen kinderen, terwijl er wel opvoedervaring wordt gevraagd,” vertelt ze. Daniëlle legt uit dat opvoedervaring niet zit in het hebben van kinderen, maar dat die ervaring ook in het werkveld opgedaan kan worden. Dat haalde Anja over. “Ik heb 25 jaar lang kinderen uit Parijse sloppenwijken opgevangen tijdens hun vakanties. Je wilt toch vechten voor kinderen die het moeilijk hebben.” 

It takes a village

Inmiddels vangt Anja één dag in de week een jongen van negen op. Het ziektebeeld van een van zijn ouders is hetzelfde als dat van Anja’s man, die ze vijftien jaar lang verzorgde en drie jaar geleden verloor. Het zorgt voor een hoop herkenning. “Je hoeft het verhaal niet honderd keer te vertellen, want je weet waar je over praat. Dat geeft al rust,” zegt Daniëlle. Ze merkt dat de jongen bij Anja de veiligheid opzoekt. “Die heeft hij thuis ook, maar Anja is wel een extra volwassene in zijn leven die belangrijk is. Onze slogan is ‘it takes a village to raise a child’, en dat is dus ook zo. Hoe fijn is het als je je familie kunt uitbreiden en de opvoeding kunt delen?” Zelf ervaart Anja dat ook zo: “Hij is niet mijn kind, maar zo voelt dat wel. Ik hoor er wel bij.”

Als de jongen bij haar is, speelt hij vaak met Anja’s hond of maken ze samen boswandelingen. Daarbuiten heeft Anja ook nog veel contact met zijn ouders. Zo wil ze altijd graag weten of hij veilig thuis is aangekomen en praten ze over hoe het gaat. Dat laatste gebeurt ook eens in de zoveel tijd met Daniëlle erbij. “Als coördinator van Buurtgezinnen blijf ik twee jaar betrokken. De vraag- en steungezinnen kunnen altijd bij mij terecht als er iets is, maar vaak wordt het contact na een jaar minder. Dan hebben ze hun weg al goed gevonden en is ondersteuning vanuit Buurtgezinnen minder nodig. Na twee jaar houdt de koppeling officieel op en stopt het contact met Buurtgezinnen, maar vaak blijft de match tussen de gezinnen wel bestaan.”

De juiste match

Daniëlle probeert aan de hand van kennismakingsgesprekken en een verdiepende vragenlijst een goed beeld te vormen over de behoeften, wensen en voorkeuren van de gezinnen. Als de match in haar hoofd ook in het echte leven goed uitpakt, kan ze haar geluk niet op. “Bij elkaar achterom lopen, een kind dat op schoot zit; ik zie helemaal voor me hoe zo’n tafereeltje elke week weer plaatsvindt,” zegt ze enthousiast.

Kwetsbaarheid vergroot de kans op een goede match, maar veel mensen ervaren die openheid als een drempel – vaak uit schaamte. “De lat ligt hoog in Nederland,” zegt de coördinator. “Je moet een goede baan hebben, een mooi huis, een goede relatie en de kinderen moeten tiptop in orde zijn. Logisch dat dat niet altijd lukt, maar veel mensen schamen zich als ze afwijken van de norm.” Toch is praten volgens haar de sleutel. “Laten we het vooral met z’n allen doen, dan maken we samen de wereld een stukje mooier.” Anja vult aan: “Het lijkt misschien ingewikkeld, maar als je eenmaal de stap hebt gezet, gaat het eigenlijk vanzelf.”

Meld je aan

Heb je ruimte in je hart en huis om een ander gezin te ondersteunen? Of heb je zelf een steuntje in de rug nodig? Kijk op www.buurtgezinnen.nl of neem contact op met Daniëlle. Dat kan via 06 42 69 82 57 en danielledegraaf@buurtgezinnen.nl.