Op Dierendag extra aandacht voor Friese dieren
AlgemeenFRIESLAND - Het is bijna Dierendag, de dag dat dieren over de hele wereld in het zonnetje worden gezet. Ook in Friesland vindt je een verscheidenheid aan dieren; in huis, op de weilanden, in het bos en in de zee. Een aantal dierenrassen zijn uniek, omdat ze van oorsprong in Friesland zijn ontwikkeld.
Het Friese Paard
Het Friese Paard is het enige Nederlandse inlandse paardenras en wordt al meer dan drieduizend jaar besproken in de literatuur. De Romeinse historicus Lucius Cassius Dio schrijft bijvoorbeeld al dat de Romeinen paarden meenamen die in Friesland gefokt waren. Het is echter onbekend hoe deze paarden eruit zagen en er zijn geen duidelijke bewijzen dat de huidige Friese Paarden directe afstammelingen van deze paarden zijn. Het is waarschijnlijker dat ze een gedeelde voorouder zijn met andere rassen. In de middeleeuwen werden Friese paarden vooral gebruikt als werk- en krijgspaard. Door het Friese Paard tijdens de Tachtigjarige Oorlog te kruisen met warmbloedige Spaanse paarden, is het huidige type Fries ontstaan. Het Friese Paard heeft het niet altijd makkelijk gehad. Eerst bleken andere rassen geschikter te zijn voor het werk op het land en later namen machines het werk over. Op die momenten verdween het Friese Paard bijna, maar altijd was er een groepje trotse eigenaren die het ras levend heeft gehouden.
De Friese Stabij
Nog zo’n mooi en eigenzinnig Fries ras, De Friese Stabij. Waarschijnlijk is het ras ontstaan uit spaniels die tijdens de Spaanse bezetting naar Nederland kwamen. De hond werd gebruikt voor de jacht op kleine dieren, zoals mollen en ratten, als waakhond of als ongedierteverdelger op het erf. Het was nooit een hond van de adel, maar van de kleine boer. In de negentiende eeuw vind je de Friese Stabij al terug in de literatuur en wordt hij beschreven als een ‘langharige zwartbonte’ en een ‘goede jachthond’. In 1942 is het ras erkend door de Raad van Beheer op Kynologisch Gebied, maar pas sinds de jaren ‘60 wordt het ras ook populairder in de rest van Nederland. Ook in de Scandinavische landen en in de VS, waar hij vooral gehouden wordt door Amerikanen met Nederlandse of Friese roots, geniet het hondje populariteit.
De Wetterhoun is een ander Fries hondenras, een waterhond met een uniek uiterlijk dat vroeger gebruikt werd in de jacht op waterdieren zoals de otter en als erfhond.
Koeienrassen
Er zijn twee echte Friese koeienrassen, het Roodbont Fries vee en het Fries-Hollands ras. De roodbonten zijn zeldzamer, waarschijnlijk omdat er eind negentiende eeuw veel koeien werden geëxporteerd werden naar de VS en zij de voorkeur hadden voor zwartbont. Stichting Roodbont Fries Vee zet zich in om dit ras in stand te houden en beschrijft ze als een ‘krachtige, sobere dubbeldoelkoe’.
Een ander Fries ras is het Fries Hollandse ras. Helaas is deze koe zeer zeldzaam, omdat hij is verdrongen door de Holstein Friesians. Het grote verschil tussen deze twee rassen is hun grootte. De Fries Hollandse koe is kleiner, maar wel breder. Net als de Holstein Friesians is het Fries Hollandse ras zwart-wit gevlekt, waarbij ‘baggerbont’, zwarte vlekjes op de poten niet gewenst zijn. Een witte bles of kol hoort wel bij het ras. Er zijn in Nederland nog enkele fokkers die hun best doen om ras in ere te houden.
