Wiebe woont op het vroegstbewoonde erf van Noord-Nederland

MAKKINGA - Wiebe Andries van der Vliet uit Makkinga woont op het vroegst bewoonde erf van Noord-Nederland. Ruim 14.000 jaar geleden tijdens warmere perioden (interstadialen) in de laatste ijstijd bivakkeerden de eerste moderne mensen (de homo sapiens) op wat nu zijn erf is. Het gaat hier over de oerjagers uit de Oude Steentijd (het Paleolihicum). De Neanderthalers waren toen al lang uitgestorven. Deze jagers-verzamelaars van de Hamburg-cultuur (daar werd voor het eerst een kampement van de oerjagers aangetroffen) volgden prooidieren, zoals rendieren. Wiebe vertelt over het bijzondere gebied.

Bijzondere vondsten

Zo’n 20 jaar geleden kwam Wiebe samen met zijn vrouw Gea in Makkinga wonen. Een prachtige boerderij, waar hij toen nog niet van wist dat het zo’n roemrijke geschiedenis heeft. Hij kreeg van de toenmalige bewoonster een zogeheten klingschrabber. “Een klingschrabber is een stuk wat afgeslagen werd van een vuurstenen knol om te bewerken als werktuig, bijvoorbeeld om schrabbers voor huidbewerking te maken of stekers, messen en spitsen. 

De klingschrabbers en de andere werktuigjes waren voor archeoloog Jager reden om op ons erf een bivakplek van de oerjagers te opperen. Een unieke situatie, want daarmee wonen wij op het vroegst bewoonde erf (bij een huis/boerderij) van Noord-Nederland en misschien zelfs wel van Nederland. Het is heel bijzonder om met die gedachte op je erf rond te stappen.” 

“Het is heel bijzonder om met die gedachte op je erf rond te stappen.”

Zelf op zoek

Toen Wiebe de bijzondere eigenschappen van het gebied ontdekte, begon hij zelf ook op zoek te gaan naar unieke materialen uit het verleden. Hij stuit wel op enkele vuurstenen werktuigjes van de Hamburgcultuur, maar pas jaren later op een klingschrabber, die zo kenmerkend is voor die eerste jagers-verzamelaars. Ook vindt hij artefacten uit jongere perioden. “Na opnieuw een heel koude periode, trokken eeuwen later wederom jagers-verzamelaars over ons erf. Deze jagers-verzamelaars komen van de zogenoemde Tjongercultuur. Zij gebruikten vaak grotere en grovere bewerkte stukken vuursteen. Het leuke is dat dit eigenlijk de basis is van de ijzeren gereedschappen.”

Oude beekdalen uitgegraven

Vanaf 2015-2016 begint Wiebe ook wat meer in de omgeving te zoeken, omdat men dan bezig is met de aanleg van de nieuwe weg N381. Daarbij worden onder andere de oude beekdalen van de Tjonger opnieuw uitgegraven, bij het archeologisch monument Lochtenrek. Lochtenrek is een vroegere oversteekplaats over de Tjonger. “Als ik met de hond liep, dacht ik van nou: dat moet ik een beetje in de gaten houden. Toen vond ik daar zo nu en dan ook een aantal vuurstenen voorwerpen uit de oude culturen, onder andere uit de Midden-Steentijd”, vertelt Wiebe trots. 

Lochtenrek

Lochtenrek was relatief onbekend en daar wilde Wiebe graag verandering in brengen. “Onbekend maakt onbemind, zeggen ze wel eens. Op het moment dat wij een naam door mochten geven voor de brug over de Tjonger, gaf ik Lochtenrek door, met een verwijzing naar het archeologisch monument. Goden zij dank is die keuze ook gemaakt. Daarnaast is er ook een infopaneel bij de brug geplaatst, met informatie over het gebied.”

Meer weten over Lochtenrek? Er is een Lochtenrek-expo in Museum Oold Ark in Makkinga.