Isdatechtzo.nl maakt kiezers weerbaarder tegen desinformatie in verkiezingstijd

FRIESLAND - Er wordt volop met meningen, feiten en cijfers gestreden om aandacht én stemmen. Hoe zorgen we ervoor dat Nederlanders hun stem baseren op betrouwbare informatie? Netwerk Mediawijsheid lanceert op de website isdatechtzo.nl informatie en tools die kiezers daarbij helpen.

Bijna de helft van de Nederlanders maakt zich zorgen over foutieve en misleidende informatie op sociale media, dat blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Het gaat dan vooral om zorgen over het gevaar dat mensen beïnvloed worden door misinformatie, onder meer bij verkiezingen. “Tijdens Nederlandse verkiezingen zien we eigenlijk niet vaak dat er met opzet desinformatie en nepnieuws wordt verspreid. Maar er wordt wel verkeerde informatie over belangrijke thema’s verspreid. Als je dat voor waar aanneemt, kan dat van invloed zijn op je stemgedrag”, aldus Alexander Pleijter, universitair docent en coördinator van factcheckwebsite Nieuwscheckers.

Een gezonde kritische houding

Het is daarom belangrijk dat kiezers bewust omgaan met informatie en een gezonde kritische houding aannemen. De informatie en tooling kunnen hierbij helpen. Deze zijn dan ook vrij inzetbaar door media, professionals en andere geïnteresseerden.

Op de verkiezingspagina isdatechtzo.nl/verkiezingen staan artikelen, video’s en bronnen met laagdrempelige informatie over desinformatie in verkiezingstijd. Een korte animatievideo geeft uitleg en tips over waar je extra op moet letten bij verkiezingen. Er staan tips om cijfers en grafieken te checken en er wordt uitgelegd hoe je uitspraken van politici kan factchecken. De middelen zijn ontwikkeld in samenwerking met experts en journalisten, zoals Alexander Pleijter, Sanne Blauw en Maarten Keulemans.

Kennisplatform NPO Kennis heeft i.s.m. isdatechtzo.nl een quiz-story ontwikkeld over het checken van de betrouwbaarheid van informatie. In een speurtocht naar het bestaan van de ‘Anti-Maandag Partij’ leren we waarom we sneller iets geloven als het al bij onze mening past. Hoe we slim om kunnen gaan met cijfers bij het nieuws. En waarom chatbots als ChatGPT lang niet altijd betrouwbare informatie geven. Deze quiz is hier te vinden: isdatechtzo.nl/nieuws-media/quiz-hoe-zie-je-of-een-bericht-betrouwbaar-is.

Met de speciale verkiezingen-toolkit kunnen professionals burgers weerbaarder maken tegen desinformatie. Deze bevat onder andere een poster met verschillende soorten misleidende en onjuiste informatie waarmee je te maken kan krijgen. Deze kan bijvoorbeeld op kantoor of school opgehangen worden of ingezet worden in vakbladen of lokale kranten. De toolkit bevat ook beeldmateriaal om - met bronvermelding – online te delen. De toolkit is hier te vinden: isdatechtzo.nl/toolkits

Bezoekers van het Mediamuseum Beeld & Geluid leren over de rol van (mis)informatie en journalistiek tijdens de verkiezingen, met een installatie die is ontworpen in samenwerking met isdatechtzo.nl, NPO Kennis, BENEDMO, Pointer en Beeld & Geluid.