Tryater-schrijver regisseert Noors theater
CultuurLEEUWARDEN - Wessel de Vries, toneelschrijver bij Tryater, vertrekt eind februari naar Noorwegen om als regisseur de laatste hand te leggen aan een voorstelling, die er vanaf maart speelt. Op zaterdag 8 maart gaat in ’s lands voornaamste theater Nationaltheatret in Oslo het stuk Sallika lasten tulla minun tyköni in première; het eerste stuk in de kleine Noorse taal Kven.
De Vries kreeg de klus als regisseur vanuit de samenwerking die hij onder meer met gezelschap Kvääniteatteri kreeg binnen het Europese project Phone, dat acht theaterorganisaties die met minderheidstalen werken aan elkaar koppelt. Kvääniteatteri uit Storslett in de noordelijkste punt van Noorwegen, houdt zich bezig met het Kven dat daar door zo’n 5.000 mensen gesproken wordt, terwijl voor Tryater het Fries de voorname taal is. Door de uitwisselingen die De Vries met Noorse schrijver Inger Birkelund had, ontstond er een creatieve band die nu uitmondt in zijn regie van haar – uiterst persoonlijke - stuk.
Nationale erkenning
Sallika lasten tulla minun tyköni (‘Laat de kleine kinderen tot mij komen’) is in meerdere opzichten een bijzondere voorstelling. Dat het stuk nationaal en in de grote theaters speelt, betekent een officiële blijk van erkenning door Noorwegen voor deze taal, die door vroegere onderdrukking bijna uitgestorven is. Ook is het theaterstuk een gevoelige, autobiografische vertelling van Birkelund. De Friese regisseur: ‘Bysûnder dat sy my hjirfoar frege. Yngewikkeld ek wol, tocht ik earst. Want ik ken de taal fansels net. Mar it is wûnderlik hoe’t dit wurket ast it der gewoan oer hast. Wy prate Ingelsk mei-inoar, de spilers Noarsk. It Kven is de “akteartaal” en as ik in oersetting en de bedoeling helder haw dan kinne we goed wurkje.’
De Tryater-schrijver had een bijzonder maakproces in Noord-Noorwegen, waar de temperatuur tot -20 °C zakt en het Noorderlicht altijd dichtbij is. ‘Mar it wurdt spesjaal om dit aansen yn Oslo foar it earst op de planken te bringen. In eare is it ek foar my, en in komplimint foar Tryater want men sjocht yn it bûtenlân mei grutte eagen nei ús.’
Documentaire bij Tryater op 13 februari
Over de ontmoetingen die Wessel de Vries, Inger Birkelund én de Bretonse schrijver Christophe le Menn hadden op verschillende plekken in Europa, is een documentaire in de maak. De FryslânDOK Yn myn dreamen hear ik dy is in twee delen te zien op NPO2 en Omrop Fryslân, in de weekenden van 15 en 22 februari. Op donderdag 13 februari gaat de film van Murk-Jaep van der Schaaf in première op het grote scherm bij Tryater in Leeuwarden. De gratis zitplaatsen zijn bijna vergeven maar nog te bezetten via www.tryater.nl/fryslandok
