Bekende Fries Douwe Heeringa: ‘Ik bin in befoarrjochte minsk’

Een gesprek met Douwe Heeringa kan alle kanten op gaan en elk onderwerp dat wordt aangesneden wordt altijd goed beargumenteerd en is doordacht en doorvoeld en doorleefd. Radiopresentator en voormalig chansonnier/zanger Douwe Heeringa (56) is welbespraakt en welbelezen, durft te zijn, leest en luistert veel, houdt de wereldproblematiek bij en durft ook over zijn persoonlijke worstelingen te praten.

Dat alles doet hij op gevoel, op zijn eigen wijze. “Ik bin heech sensityf, dat wol sizze dat myn filters ‘minder goed’ wurkje as by de measte minsken. Ik kin dy filters net sa goed slúte sa as oare minsken dat wol kinne. Dat makket dat ik bygelyks safolle gefoel haw mei musyk. Dat is fansels oan de iene kant hiel moai, mar it is ek net altyd handich hear.”

Hij is gevoelig voor warmte, voor sfeer. In zijn nieuwe woonplaats Ferwert ervaart hij nog de ‘ouderwetse’ medemenselijkheid die daar aan de rand van de Waddenzeedijk nog niet ouderwets is maar volop levend wordt gehouden. Hij kan er zijn wie hij is. “Minsken litte dy hjir yn dyn wearde. Sy binne hjir boppedat hiel aktyf, ûnder oare op kultureel mêd en hawwe bygelyks mei syn allen derfoar soarge dat der noch in kafé yn it doarp is. No troch de korona is it ticht, mar oars wie it noch gewoan iepen.”

‘Minsken litte dy hjir yn dyn wearde’

“Hast hjir yn Ferwert alles, hoechst it doarp net út as it moat, alles wast nedich hast kist hjir keapje. Dat is hiel noflik.” Douwe woont er aan de romantische Vrijhof in het centrum van het dorp, in de helft van een voormalig herenhuis. Het interieur van zijn woning is gezellig en smaakvol, bohémien en sjabby chique. “Mar ik kin it ek samar wer omgoaie hear en strak meitsje. Ik haw ea in Japanske keamer hân, dat fyn ik ek moai. Ik haw ek in fassinaasje mei Japan”, zegt de man die bekend werd als Friestalige vertolker van het oeuvre van de Franstalige Jacques Brel.

Van zijn 23-ste tot zijn 45-ste was Douwe nationaal en internationaal en provinciaal bekend als Friese chansonnier. Hij stopte ermee omdat hij altijd twijfelde aan zichzelf, of hij het nog wel kon, en wilde van die spanningen af: optredens Opera de la Bastille in Parijs en op de Nederlandse, Duitse en Belgische televisie ten spijt. Douwe was er klaar mee.

“Ik spile net allinich yn grutte sealen, ek in soad yn lytsere Fryske sealen fan Boksum oant Burdaard en dêr haw ik goede herinneringen oan.” Nu is hij in rustiger vaarwater qua werk als radiopresentator: werk waarin hij minder aan zichzelf twijfelt.

Een rustiger innerlijk privéleven is er zo langzamerhand ook weer voor Douwe, nadat vier jaar geleden zijn levenspartner Sio uit het leven stapte. Douwe kan er inmiddels over praten, heeft veel baat gehad bij therapieën én aan Johnny van café De Pastorie aan de Kleine Kerkstraat in Leeuwarden. “Ik haw de ôfrûne trije jier yn de Grote Kerkstraat wenne en koe yn De Pastorie mysels wêze, myn ferhaal op myn manier úterje en dat hat my hiel goed dien. Ik haw in soad hân oan ferskate minsken mar ik wol Johnny foaral graach neame.”

‘Ik reizgje graach nei oare lannen,
mar bin altyd bliid as ik
werom yn Fryslân bin’

Sio zal er altijd zijn, de pijn, de blijdschap, ze hebben 25 jaar lang lief en leed gedeeld. “Hy siet by my efteryn de auto dizze simmer doe’t ik nei Frankryk op fakânsje west bin. It wie myn earste fakânsje allinich, ik moast it fan mysels dwaan en it is slagge.” De pijn, het verdriet, alles heeft nu een plek. “It komt wol goed, mar it komt net fansels goed. Moast der wol wat foar dwaan, it is in enoarme kras op’e siel. Mar Sio hat no syn rêst en ik wol graach sizze dat ik in grut respekt foar him haw.”

Dit jaar was het tijd om te verhuizen. Douwe voelde dat zijn fase Grote Kerkstraat – waar hij na het overlijden van Sio ging wonen - voorbij was en dat het tijd was voor de fase Ferwert. Zijn eigen huis, in een karakteristiek dorp. Met een landschap eromheen dat doet denken aan het vlakke Vlaamse land van Jacques Brel. Want zo oogt het Friese kleilandschap, de landbouwgrond in het Noorden van Fryslân. Met een terpdorp als Ferwert er als een romantische oase van rust en medemenselijkheid in gedrapeerd. Zo oogt het en zo voelt het.

Douwe is inmiddels weer volledig terug bij Omrop Fryslân radio, waar hij op zaterdag het drie uur durende programma Op en Út presenteert en allerlei gasten interviewt over de activiteiten die overal in de provincie plaatsvinden. Op zondag is het tijd voor zijn muziekprogramma ‘Mei Douwe’ dat al meer dan 25 jaar wordt uitgezonden, met fans uit binnen- en buitenland en fansels Fryslân.

Hij laat muziek uit allerlei werelddelen horen en er zit altijd een bepaald gevoel in. Een gevoel van stilte hoe gek dat ook klinkt. “Minsken hawwe behoefte oan stilte, foaral yn dizze tiid, it libben is al sa drok.” Douwe biedt graag zo’n moment van muzikale stilte, muzikale bezinning, muzikale blijdschap, muzikale beleving, op zijn eigen wijze. “Ik doch it altyd op gefoel.” De coronapandemie maakt de behoefte aan stilte alleen maar groter. “Ik tink echt dat dit in ‘reset’ is foar de minsken. Ik tink dat it oan it ein wol goed foar ús is, los fan it fertriet.”

‘Ik bin bliid dat ús mem as in trotse frou
ôfskied fan it libben naam hat’

Zijn moeder overleed dit jaar, op 85-jarige leeftijd. “Har lichem wie op. Sy wie altyd al in sterke en ynleave frou – ik wie de op ien nei jongste fan fiif jongens thús – en ik bin hiel bliid dat sy as in trotse frou ôfskied fan it libben naam hat. Sy hat bewust foar euthanasy kleazen. Wat libje wy yn in fantastysk lân wêr dat kin. Yn Dútslan mei soks bygelyks beslist net. Mar it wie goed sa, it wie klear.”

Voor Douwe is het nu ook goed, in die zin dat hij in (bijna) balans is met alles wat hem is overkomen. Het is de rijkdom van het ouder worden, hij moet het er maar mee doen, met alle bijbehorende ups en downs. Sa as Daniël Lohues it sa treffend seit: eltsenien hat in krús te dragen: de iene hat der ien fan piepskom en de oare fan lead.”

“Boppedat haw ik hjir yn Ferwert de rêst dy’t ik nedich haw. It is hjir simmerdeis prachtich, mar yn de hjerst ek en yn de winter ek hear. De ûndergeande sinne boppe de Waadsee mei Amelân yn de fjirte… Ik mei graach nei Frankryk en oare lannen mar bin altyd bliid as ik werom bin yn Fryslân, mei de romte en de skjinne loften. Ik bin in befoarrjochte minsk.”