Zorg en gezondheid
GezondheidZorg en gezondheid zijn twee thema’s die me enorm bezighouden als psychologe. Vaak komen mensen met klachten zoals overspannenheid, stress of burn-out en willen leren hoe hier mee om te gaan en dit te voorkomen in de toekomst. Zorg en gezondheid horen samen want goede zelfzorg en een goede gezondheid gaan hand in hand. Voor vele jaren hebben we geleerd dat gezondheid en ziekte iets is wat ons overkomt en dat je er niets aan kan doen. Deze overtuiging is echter niet geheel waar en ook niet wenselijk. Het is zeer wenselijk om zelf verantwoordelijkheid te nemen om goed voor jezelf te zorgen. Mensen zichzelf reguleren en leren hoe om te gaan met zichzelf en moeilijke situaties.
Gevoelens van somberheid, gespannenheid, eenzaamheid en misschien zelf wel zinloosheid en schaamte en schuldgevoel willen we liever niet ervaren. Deze gevoelens horen echter ook bij het leven. Het leven is niet altijd leuk en gemakkelijk. Regelmatig zijn er omstandigheden waar we mee om moeten leren gaan en waar we wellicht helemaal niet om hebben gevraagd. Het is belangrijk dat we leren om er op een gezonde manier met moeilijkheden om te gaan. Het opbouwen van veerkracht, dat is het vermogen om na moeilijke periodes en tegenslag weer met hernieuwde energie verder te leven, is aangeduid door de WHO als een van de belangrijkste vaardigheden in de 21ste eeuw. Veerkracht ontwikkel je door goede zelfzorg en jezelf op een constructieve manier te ondersteunen, ook wanneer het moeilijk is. De connectie tussen hoofd en hart is daarin belangrijk en eveneens het echt kunnen voelen van je lichaam. En daar zit nog al eens de moeilijkheid want mensen willen zichzelf graag goed voelen terwijl het belangrijk is om goed de signalen vanuit je lichaam te kunnen voelen en daarna te handelen. Als je alleen vanuit je hoofd leeft ben je niet in contact met jezelf. De manier waarop we ons zelf motiveren en onder druk zetten kan leiden tot stress en als maar van alles moeten kan leiden tot burn-out. Ook het moeten voldoen aan de verwachtingen van de maatschappij en sociale druk kunnen leiden tot stress. Het ontwikkelen van compassie met jezelf en goede zelfzorg zijn essentieel. Wat dit inhoud is persoonlijk en voor vele mensen anders. Ziekte en ingrijpende levensgebeurtenissen maken dat je op een andere manier met het leven zal moeten omgaan.
Het vragen van hulp en het zoeken van sociale steun zijn helpende manieren om stress, schuld en schaamte te verminderen. Juist het ergens niet over mogen of kunnen praten maakt iets zwaar en ondragelijk. Mensen kunnen dan ook fysieke klachten krijgen zoals hoofdpijn door te veel spanning en niet helpende gedachten. Wat van binnen zit, wil gevoeld worden en daarna kan het doorleeft en losgelaten worden. Hiervoor is het belangrijk om echt te kunnen en durven voelen, nare gebeurtenissen of omstandigheden kunnen zich in het lichaam hebben vastgezet en spanningsklachten geven. Soms lopen we ook tegen de grenzen van ons eigen functioneren aan en staan we in onmacht om ergens mee om te gaan. Juist dan is het goed om hulp te zoeken om te leren hoe beter met de situatie om kan worden gegaan en wellicht nieuwe vaardigheden aan te leren. Ook overtuigingen en gedachten of negatieve emoties kunnen ons in de weg zitten om echt vol op te leven en ons gezond en vitaal te voelen. De laatste jaren is er veel aandacht voor post-traumatische groei, juist het op een goede manier verwerken van trauma geeft de mogelijkheid tot ontwikkeling op nieuwe levensgebieden. We zijn zoveel meer dan ons verleden en we kunnen kiezen waar je ons mee identificeren. Ook als je gezondheidsklachten hebt of een chronische ziekte kan je kiezen hoe je met je ziekte omgaat en gezonde keuzes maken. Je kan zoveel krachtiger zijn dan als je denkt en zoveel meer liefdevol. Ook al ben je misschien ziek en heb je zelf hulp nodig, je kan nog steeds van betekenis zijn. Je kan tot op een hoge leeftijd fit en vitaal zijn en gezonde keuzes maken die daar aan bijdragen.
Anita Smeding is zelfstandig gevestigde psycholoog en is gevestigd in Oosterwolde.
