In welke gemeente ben je het minst kwijt aan gemeentelijke lasten?

FRIESLAND - Onlangs vielen de aanslagen voor de gemeentelijke belastingen weer op de mat. En dat je in een duurdere woning meer OZB betaalt moge bekend zijn. Maar de kosten voor afval laten ophalen en de wc doorspoelen: die zijn toch overal gelijk? Nou, niets is minder waar. Zo ben je op Ameland 411 euro per jaar kwijt aan gemeentelijke heffingen, terwijl je in de gemeente Waadhoeke met 642 euro ruim 56 procent meer betaalt. Dat blijkt uit een analyse van duurzaamheidsplatform Slimster.nl op basis van onlangs gepubliceerde data door het onderzoeksinstituut COELO.

In vier Friese gemeenten zijn gezinnen meer dan 550 euro per jaar kwijt aan deze twee gemeentelijke heffingen. Dat zijn naast Waadhoeke ook Smallingerland, Ooststellingwerf en Achtkarspelen. Ameland, Terschelling, Tytsjerksteradiel en Dantumadiel houden de schade onder de 450 euro. Op onderstaande kaart is te zien hoe de kosten verdeeld zijn.

Kosten voor afval niet overal hetzelfde

De hoogste afvalstoffenheffing betalen de inwoners van Vlieland (355 euro per jaar). Dat staat in schril contrast met de 234 euro die Amelandse gezinnen moeten betalen. Pascal van de Beek van Slimster geeft een mogelijke verklaring: “In de ene gemeente wordt restafval bijvoorbeeld nog ‘gewoon’ opgehaald, terwijl je in de andere gemeente naar de ondergrondse container moet en per keer betaalt. Ook verschilt het bijvoorbeeld sterk of en hoeveel bouwafval je per jaar ‘gratis’ mag wegbrengen of laten ophalen. De kosten zijn ook afhankelijk van de milieustraat van de gemeente. Zo kun je in de ene gemeente ‘gewoon’ alles kosteloos brengen, terwijl je in een andere gemeente per soort afval extra moet betalen. Al met al kun je de afvalstoffenheffing in de ene gemeente dus niet een-op-een afzetten tegen de andere gemeente.”

Slimster pleit ervoor dat gemeenten de afvalstoffenheffing inzetten als stimulans voor verduurzaming. Van de Beek: “Met een variërend tariefsysteem beloon je inwoners die minder afval produceren en actief recyclen. Dit stimuleert niet alleen milieubewustzijn, maar zorgt ook voor besparingen voor de inwoners zelf. Precies waar wij ons voor inzetten.”

Verschillen in rioolheffing moeilijk verklaarbaar

Bij de rioolheffing - de kosten om afvalwater weg te spoelen - zou je tot slot minder grote verschillen verwachten. In de ene gemeente doucht of toiletteert men immers niet significant meer dan in de andere. Toch betaalt een gezin in Waadhoeke liefst 329 euro per jaar, terwijl een huishouden in Tytsjerksteradiel minder dan de helft daarvan kwijt is. Een sluitende verklaring is moeilijk vast te stellen. Van de Beek van Slimster doet toch een suggestie: “Het kan bijvoorbeeld zijn dat een gemeente recent veel heeft geïnvesteerd in het rioleringssysteem, wat de kosten opdrijft. Zo zie je bijvoorbeeld in Achtkarspelen een tariefstijging van 13 procent ten opzichte van 2023. Daarnaast kunnen de onderhoudskosten in waterrijke of dunbevolkte gebieden hoger zijn.”