Het leven van de heldhaftige Fries: Grutte Pier

FRIESLAND - In de geschiedenis van Friesland, is er een figuur die tot op de dag van vandaag wordt vereerd als een symbool van moed, strijd en onafhankelijkheid. Waarschijnlijk ken je hem al, Piers Gerlofs Donia, beter bekend als Grutte Pier.  

Grutte Pier werd geboren als Pier Gerlofs Donia in 1480 in het dorpje Kimswerd. Zijn moeder was van adel en stamde af van ridders. Zijn vader was boer. In 1506 kreeg Pier zijn eigen boerderij. Datzelfde jaar trouwde hij met Rintze Syrtsema. Samen kregen ze twee kinderen: een meisje, Wobble, en een jongen, Gerloff.  Pier was een imposante man, zowel in gestalte als in daden. Volgens de legenden was Grutte Pier maar liefst 2,15 meter lang.

Grutte Pier, illustratie door Pieter Feddes.

Het verhaal van Grutte Pier wordt vaak geassocieerd met de strijd tegen de Hollandse en Saksische overheersers die Friesland in die tijd onderdrukten. Oorspronkelijk wilde Pier niets te maken hebben met de strijd die om het gebied werd gevoerd. Dat veranderde, toen de Saksers zijn boerderij in brand staken in 1515. Zijn vrouw en ook enkele van Piers familieleden kwamen hierbij om het leven. Samen met zijn neef, Wijerd Jelckama, richtte hij een leger op. Dit leger heette de Arumer Zwarte Hoop.  

Wat Grutte Pier vooral berucht maakte, waren zijn daden als vrijheidsstrijder en zijn meedogenloze aanvallen op vijandelijke schepen en nederzettingen. Met zijn eigen schip, de ‘Sneker’, voerde hij talloze aanvallen uit op de vijanden van Friesland. Zijn grootste overwinning kwam in 1517, toen hij met een kleine vloot van Friese schepen een verpletterende nederlaag toebracht aan de Hollandse vloot in de Slag bij de Zuiderzee.  

Naast zijn militaire successen staat Grutte Pier ook bekend om zijn ongelooflijke kracht en moed. Er wordt gezegd dat hij in staat was om meerdere vijanden tegelijkertijd te verslaan in het heetst van de strijd. Zijn legendarische zwaard, dat naar verluidt meer dan twee meter lang was en meer dan zes kilogram woog, was een symbool van zijn onverschrokkenheid en vastberadenheid. Dit zwaard is te zien in het Fries Museum.

Grutte Pier stierf in 1520, maar zijn nalatenschap leeft voort in het Friese volk. Zijn standbeeld, dat trots staat in zijn geboorteplaats Kimswerd, herinnert aan zijn moed en opofferingen voor de vrijheid van Friesland. En zijn zo nog genoeg Friese mythes, legendes en saga’s die meer aandacht verdienen. Om hier een handje bij te helpen brengen wij deze verhalen aan het licht.