Mayte: ‘Door in het Fries te zingen kom ik heel dichtbij mijn emoties’
CultuurLEEUWARDEN - Op vrijdag 6 juni wordt in Neushoorn de finale van de Kleine Prijs van Fryslân beslecht. Vier talentvolle bands uit Friesland wisten in de voorrondes een plekje te veroveren en zijn er klaar voor om hun set te presenteren aan het publiek en de jury. Eén van de deelnemers is Mayte. Deze jonge Friezin met Amsterdamse roots verzamelde het afgelopen jaar een volwaardige band om zich heen en maakt indruk met haar zelfgeschreven nummers en haar theatrale performance.
Mayte, nu negentien jaar, woonde tot haar achtste in Amsterdam. Haar ouders kwamen wel uit Friesland - ze leerden elkaar kennen in een band en deden zelf lang geleden mee met ‘de Kleine Prijs’ - Haar vader leerde Mayte de Friese taal. Ze was acht jaar oud toen het gezin terugkeerde naar de provincie. Daar maakte ze kennis met de Friese Iepenloftspullen: “Daar is mijn liefde voor theater en muziek begonnen,” blikt de jonge zangeres terug. “Ik houd erg van theater, om er naar te kijken en om zelf te spelen. Het is echt magisch. Ik deed onder andere mee aan het Iepenloftspul in Jorwerd, in het Fries. Daarna ben ik ook steeds meer gaan houden van de taal.” Muziek komt wat later in haar leven op haar pad: “Het allervetste vind ik de combinatie van dans, spel en muziek, dat je dat met elkaar kan combineren.”
Dromerig en urgent
Als zestienjarige puber gaat Mayte, wanneer ze even niets te doen heeft, op haar oude Mac experimenteren met het programma Garageband: “Ik ben voor de lol wat muziek gaan maken. Het allereerste nummer dat ik zelf maakte; ‘It dûnset yn my’, gaat over het verliezen van je naïviteit en je eigenzinnigheid als je ouder wordt. Best ironisch, want ik ben nog steeds heel jong. In het nummer zing ik over de hoop dat ik dat stukje van mij weer terug kan vinden en mij los kan maken van de gêne en de sleur die lijkt te horen bij volwassen worden.” Eén dezer dagen hoopt Mayte ook dat nummer uit te brengen, als eerste nummer dat ze ooit publiceert: “Op YouTube staat één live optreden met de band, van ‘Wyt Ljocht’. We vinden het ook best vet dat we veel mogen optreden, ook al hebben we nog geen muziek uitgebracht.” Het is een logische keuze om ‘It dûnset yn my’ als eerste uit te brengen, vindt Mayte: “Voor mijn gevoel is dat een heel puur liedje, omdat het het eerste is wat ik ooit schreef. Het komt dicht bij de kern en de essentie van de act. “Alle andere nummers voelen alsof ze daaruit voortvloeien.”
Haar stijl omschrijft Mayte als rouw, theatraal en emotioneel: “Ik houd erg van dikke breakbeats en drum ‘n bass vormt het fundament van mijn muziek. Ik leg veel nadruk op soundscape en ik wil dat de muziek bijna filmisch aanvoelt.” Ze laat zich inspireren door artiesten als PJ Harvey, Björk en Portishead: “De dromerigheid van die muziek inspireert me. Ze hebben ook allemaal een soort urgentie in hun muziek, een verhaal dat verteld moet worden. Dat herken ik bij mijzelf.” De zangeres schrijft haar eigen nummers en laat zich daarbij leiden door haar eigen ervaringen; over opgroeien, haar dromen en de perikelen van de liefde: “Ik ben iemand die vanuit mijn emoties schrijft. Het komt er alleen uit als het eruit moet.” Het is een bewuste keuze om dat te doen, ondanks dat ze daardoor een kwetsbaar deel van haarzelf moet opzoeken: “Ik vind het belangrijk dat mijn muziek eerlijk en oprecht is. Ik kan soms bijna huilen als ik zing. Dat is soms lastig maar ik vind het ook heerlijk om me er zo in te storten.
‘Fries is een mooie taal’
Mayte zingt in het Fries: “Fries is mijn moedertaal, het voelt veilig voor mij. Daarom kan ik mijzelf er goed in uitdrukken. Als ik in het Fries zing, kom ik dicht bij mijn eigen emoties. Daarmee hoop ik een ander ook te raken, ook als zij de taal zelf niet spreken.” Dat bewees ze in Simplon, het Groningse poppodium: “Daar probeer ik de boodschap door mijn performance te versterken. Ik wil ook graag laten zien hoe mooi de taal is. Mensen denken soms dat het boers of oubollig klinkt, maar dat vind ik niet. Het is ritmisch en kan prachtig vloeien en er zitten hele unieke, mooie klanken in.” Bovendien vindt Mayte het een mooie uitdaging om te kijken hoe ver ze het kan schoppen door te blijven zingen in het Fries.
Banddynamiek is belangrijk
De band die Mayte om zich heen verzamelde, bestaat nog niet zo lang. Vorig jaar deed ze, solo, mee aan BROEI, het ontwikkelingsproject van Arcadia: “Met een coach werk je een half jaar lang aan een persoonlijk doel. Ik wilde graag optreden voor een publiek. Dat had ik ooit wel één keer gedaan, maar zonder een begeleidende muzikant. Dat wilde ik graag ontdekken.” Het lukt Mayte. Ze treedt, samen met een drummer, op in de Sluisfabriek in Drachten tijdens het culturele festival Simmerdeis: “Puur toevallig zat onze gitarist in het publiek, die na het optreden gelijk naar ons toe kwam en aangaf dat hij zich wel bij ons wilde aansluiten. Hij kende ook nog wel een goede bassist en sindsdien repeteren we met z’n vieren.” De afgelopen maanden leerde de band elkaar beter kennen: “Een banddynamiek is heel speciaal. Je moet elkaar niet alleen begrijpen op muzikaal vlak, maar je moet van elkaar ook weten hoe je emotioneel in elkaar zit.” De klik tussen de bandleden zit wel goed, bevestigt Mayte: “Het is hartstikke gezellig, dus we ontdekken lekker verder.”
Kleine Prijs van Fryslân
Kom je op 6 juni Mayte of de drie andere bands aanmoedigen bij de finale van De Kleine Prijs van Fryslân in Neushoorn? Je bent meer dan welkom, de entree is gratis!
Volg Mayte op Instagram via @mayte.official_