Het nut van de nachtvlinder
NatuurFRIESLAND - Tijdens de nacht van 15 op 16 september 2023 is het de Nationale Nachtvlinder Nacht. Tijdens deze nacht gaan honderden mensen op zoek naar nachtvlinders om deze prachtige beestjes te bestuderen. Ook in Friesland wemelt de nachthemel met leven. Nachtvlinders (of motten) zijn echter vaak onbegrepen, we kennen hun leven en hun nut vaak niet terwijl ze een essentieel onderdeel zijn van de Nederlandse natuur.
In Nederland kruipen, vliegen en zwemmen zo’n 20.000 soorten insecten rond. Dat insecten nut hebben, dat weet de gemiddelde Nederlander wel, maar hoeveel nut hebben insecten nou eigenlijk? In 2005 is door onderzoeker Gallai geprobeerd om de waarde van insecten uit te drukken in economische waarde in de wereld. Destijds is dat geschat op ruim 153 miljard euro. Dat was 9,5% van de waarde van de totale agrarische voedselproductie.
Dat insecten zo waardevol zijn in de wereld, komt vooral omdat ze bloemen en planten bestuiven, daarmee zorgen ze ervoor dat planten zich kunnen voortplanten en de mens (en andere levende wezens) het volgende bloeiseizoen weer kan genieten van wat de plant produceert (bloemen, voedsel, etc.). Zonder bestuivers zijn we nergens.
Het nut van nachtvlinders
Een nachtvlinder is één van die insecten die heel efficiënt zijn in het bestuiven van bloemen. Anjers, teunisbloemen, lelies, orchideeën en soorten uit de nachtschadefamilie zijn plantenfamilies die deels afhankelijk zijn van de mot voor bestuiving, maar waar ook bijen, wespen, vogels en vleermuizen meehelpen. Sommige bloemen zijn zelfs geheel afhankelijk van de mot, zoals de avondkoekoeksbloem. Kortom, nachtvlinders zijn efficiënte nachtelijke bestuivers die stuifmeel over lange afstanden met zich mee kunnen dragen. In stedelijke gebieden zorgen ze voor zo’n 33 procent van de totale bestuiving.
Nachtvlinders bestuderen
Nachtvlinders worden eigenlijk nog te weinig bestudeerd, waardoor het beestje niet op waarde geschat wordt. Veel mensen zien motten vooral als ‘enge’ beestjes die dommig op lichten afvliegen, in de kledingkast gaan zitten of larven leggen in de buurt van voedsel. Tijdens de Nationale Nachtvlinder Nacht tussen 15 en 16 september wil de Vlinderstichting meer mensen bekend maken met dit beestje, die toch ook best mooi kan zijn. Op hun site geven ze een aantal tips hoe je de vlinders tijdens de nacht kan lokken om ze beter te kunnen bekijken.
Nachtvlinders lokken met licht
Een felle lamp en een opgespannen laken werken als een nachtvlindermagneet. De nachtvlinders worden gelokt door het licht en gaan op het laken zitten, waar je ze goed kan bekijken. Een felle gloeilamp of een spaarlamp werkt al, maar er zijn ook speciale lampen. Je kan vanaf het donker is al beginnen met het lokken van nachtvlinders, maar de meeste soorten worden pas na middernacht actief. Geen zin om de hele nacht in de weer te zijn? Dan kun je ook een lichtval maken. Dit is een bak met eierdozen, waarop een grote trechter bevestigd is. Boven deze doos hangt een felle lamp. In de nacht fladderen de vlinders rond de lamp en vallen ze door de trechter in de doos. Daar gaan ze tussen de eierdozen zitten. ‘s Ochtends kun je vervolgens in alle rust de nachtvlinders bekijken, ze blijven dan rustig op de eierdozen zitten. Je kan ook kant-en-klare lichtvallen kopen, bijvoorbeeld online.
Nachtvlinders lokken met stroop
Door stroop te maken van suiker of fruit en alcohol en dat op bomen te smeren, lok je nachtvlinders ook. Sommige nachtvlinders komen alleen af op stroop en niet op licht.